Uzaklaştırma Kararı Varken Eve Girmek Suç mu? 6284 ve TCK m.116
CEZA VE AİLE HUKUKU — 6284 S. KANUN / TCK M.116 • ZORLAMA HAPSİ • İZMİR
Hızlı Yanıt — Uzaklaştırma Kararı ve Eve Giriş
6284 sayılı Kanun kapsamında verilen konuttan uzaklaştırma kararı, geçici koruma amacıyla mülkiyet hakkının önüne geçmektedir. Karar yürürlükteyken eve girmek iki ayrı suç/yaptırım doğurabilir.
- TCK m.116 — Konut Dokunulmazlığının İhlali: 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası; şikayete tabi değildir
- 6284 s. Kanun m.13 — Zorlama Hapsi: Tedbir kararı ihlali nedeniyle 3 ila 10 gün zorlama hapsi; her ihlalde ayrıca uygulanır
- Tapu sizin adınıza olsa da suç oluşur: Evin tapu sahibi veya kiracısı olmanız durumu değiştirmez
- Anahtar sizde olsa da suç oluşur: Anahtara sahip olmak, mahkeme kararını geçersiz kılmaz
- Ağırlaştırıcı haller: Silahla giriş, gece vakti, ortak konuta birden fazla kişiyle — ceza artabilir
- İhlal tespiti: Kolluğun tutanağı veya mağdurun ihbarı yeterlidir; kamera, tanık destekler
Boşanma süreçlerinde sıkça karşılaşılan ve ciddi hukuki sonuçlar doğuran bir durum: 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı verilmiş olmasına rağmen kişinin “ev benim tapumda, girebilirim” düşüncesiyle hareket etmesi. Bu düşünce hem yanlış hem de tehlikelidir. Bu rehberde hukuki çerçeveyi, yaptırımları ve korunma yollarını aktarıyorum.
Uzaklaştırma Kararı Varken Eve Girmek Suç mu? — Av. Melisa Ezgi Şimşek
6284 Sayılı Kanun Kapsamında Uzaklaştırma Kararı Nedir?
6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun — Önleyici Tedbirler (m.5)
“Hakim tarafından bu Kanun kapsamında… şiddet uygulayanlar hakkında aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hükmedilebilir: a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması, b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun mağdura tahsis edilmesi…”
Mülkiyet Hakkı ile Tedbir Kararı Çatışması: Tedbir Kazanır
6284 sayılı Kanun, aile içi şiddetten korunma amacıyla geçici de olsa mülkiyet hakkının önüne geçen koruyucu/önleyici tedbirler öngörmüştür. Bu nedenle:
- Ev tapuda sizin adınıza kayıtlı olabilir → karar yine de geçerlidir
- Evi siz kiralamış olabilirsiniz → karar yine de geçerlidir
- Anahtarlar sizde olabilir → karar yine de geçerlidir
- Eşyalarınız içeride olabilir → karar yine de geçerlidir
Kararın yürürlükte olduğu sürece konuta girişiniz yasaktır. İhlal; suç ve yaptırım doğurur.
İki Ayrı Hukuki Yaptırım: Ceza Suçu + İdari Yaptırım
1. TCK m.116 — Konut Dokunulmazlığının İhlali
Rıza olmaksızın bir kişinin konutuna veya eklentilerine girmek ya da rıza ile girilmiş olsa bile çıkmamak fiili suçtur.
Temel ceza: 6 aydan 2 yıla kadar hapis
Şikayet: Yabancılar arasında şikayete tabi; ancak aile bireyleri veya ortak konut durumunda şikayet aranmayabilir
Uzaklaştırma kararıyla birlikte: Mağdurun rızası mahkeme kararıyla geçersiz hale geldiğinden, eve giriş dokunulmazlık ihlali sayılır
2. 6284 s. Kanun m.13 — Zorlama Hapsi (İdari)
Tedbir kararına aykırı hareket eden kişi hakkında zorlama hapsi uygulanır. Bu ceza değil; idari bir yaptırımdır.
Zorlama hapsi süresi: 3 ila 10 gün (ilk ihlal)
Tekrar ihlalde: Her seferinde ayrıca 15 ila 30 gün zorlama hapsi
İnfaz: Karakol bildirimi yeterlidir; savcı kararıyla hemen uygulanır
6284 Sayılı Kanun Madde 13 — Tedbir Kararına Aykırılık
“Bu Kanun hükümlerine göre hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiil daha ağır bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hakim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır. Zorlama hapsine ilişkin karar, Cumhuriyet savcılığınca derhâl infaz edilir.”
TCK Madde 116 — Konut Dokunulmazlığını İhlal
“Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızası olmaksızın giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikayeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır… Bu fiil, işyeri, eklentileri ve araçlar bakımından işlenirse altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.”
Ağırlaştırıcı Haller: Ceza Ne Zaman Artar?
TCK m.116’da Ağırlaştırıcı Haller
- Birden fazla kişiyle birlikte giriş → ceza artırılır
- Silah taşıyarak veya silah tehdidiyle giriş → ceza artırılır
- Gece vakti (güneşin batmasından 1 saat sonra — doğumundan 1 saat önce) gerçekleştirilmesi → ceza artırılır
- Kamu görevlisi sıfatıyla (bu sıfatı kötüye kullanarak) giriş → ceza artırılır
6284 m.13’te Tekrarlanan İhlal
- İlk ihlal: 3-10 gün zorlama hapsi
- Sonraki ihlaller: 15-30 gün zorlama hapsi
- Her ihlal ayrı ayrı değerlendirilir; toplam süre uzayabilir
- Zorlama hapsi aynı zamanda TCK m.116 davasını engellemez — iki yaptırım birlikte uygulanabilir
Kritik Yanlış: “Ev Benim, Girebilirim”
Bu düşünce hatalı ve tehlikelidir. Yargı pratiğinde şu durumların tamamında suç oluşabilir:
- Tapunun kararda belirtilen kişinin adına kayıtlı olması
- Anahtarın o kişinin elinde bulunması
- Eve yalnızca eşyasını almak için girmek istemek
- Çocukla görüşmek amacıyla kapıda beklemek veya zorla girmek
- Rızayla girilip çıkmayı reddetmek
Bu senaryoların tamamında uzaklaştırma kararı devam ettiği sürece hem zorlama hapsi hem de ceza davası riski doğar.
İhlal Nasıl Tespit Edilir?
Mağdurun İhbarı / Şikayeti
Mağdur karakola veya 155 Polis İmdat / 156 Jandarma İmdat hattına ihbarda bulunabilir. İhbar üzerine kolluk derhal olay yerine gider. Uzaklaştırma kararı sistemde kayıtlı olduğundan kolluğun teyit imkânı mevcuttur.
Kolluk Tutanağı
Kolluğun kararı ihlal eden kişiyi yerinde tespit etmesi üzerine düzenleyeceği tutanak, hem zorlama hapsi hem de ceza davası için temel delildir. Bu tutanak aynı zamanda boşanma davasında kusur delili olarak kullanılabilir.
Destekleyici Deliller
- Site/bina kamera kayıtları
- Komşu tanık beyanları
- Mesaj/arama kayıtları (eve geleceğini bildiren)
- Sosyal medya paylaşımları (lokasyon, fotoğraf)
- Güvenlik görevlisi tutanağı
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
| Tedbir Türü | Kim Verir | Süre | Nasıl Başvurulur |
|---|---|---|---|
| Koruyucu tedbir | Aile Mahkemesi (veya Sulh Ceza Hakimliği acilde) | 6 aya kadar, uzatılabilir | Dilekçe + delil |
| Önleyici tedbir (uzaklaştırma) | Aile Mahkemesi veya Sulh Ceza Hakimliği | 6 aya kadar, uzatılabilir | Başvuru + şikâyet + acil ihbar |
| Acil koruma kararı (AKK) | Mülki amir (kaymakam/vali) | En fazla 15 gün (mahkemeye sunulur) | Karakol/şiddet önleme merkezi başvurusu |
Uzaklaştırma Kararı İhlal Edilirse Boşanmayı da Etkiler mi?
Evet. Tedbir kararının ihlali, boşanma davasında karşı tarafa ağır kusur olarak yüklenilebilir. Kolluk tutanağı, zorlama hapsi kararı veya ceza davası belgesi, aile mahkemesine delil olarak sunulabilir. Bu nedenle uzaklaştırma kararı ihlali yalnızca ceza/idari sonuç doğurmaz; boşanma davasındaki tazminat ve nafaka hesaplarını da doğrudan etkiler.
Eşyamı Almak İstiyorum: Ne Yapmalıyım?
Uzaklaştırma Kararı Devam Ederken Eşya Alma
Evdeki eşyalarınızı almak için kararı ihlal etmek gerekmez. Doğru yol şudur:
- Mahkemeden veya karakol aracılığıyla kolluğun refakatinde eşya alma izni talep edin
- Hakimden eşya alımı için özel izin kararı isteyin (bu konuda mahkeme geçici izin verebilir)
- Avukatınız aracılığıyla karşı tarafla noter yazışmasıyla zaman/gün belirleyip kolluğun gözetiminde eşyalarınızı alın
Eşyanızı almak için izinsiz girerseniz hem zorlama hapsi hem de ceza davası riskiyle karşılaşırsınız.
İzmir’de 6284 Uygulaması
İzmir Aile Mahkemelerinde 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararları hızlı biçimde işleme alınmaktadır. Şiddet önleme ve izleme merkezi (ŞÖNİM) İzmir’de aktif olup mağdurlara hem başvuru sürecinde hem de tedbir sonrası takipte destek vermektedir. İhlal tutanakları İzmir’de aynı zamanda paralel yürütülen boşanma davalarına delil olarak sunulmakta; mahkemeler zorlama hapsi uygulamalarını artık daha sistematik izlemektedir. T.C. Aile ve Çalışma Bakanlığı bünyesinde yürütülen ŞÖNİM hizmetleri, kararın uygulanmasını takip eden destek birimidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karardan haberdar olmadan eve girdim; suç oluşur mu?
Uzaklaştırma kararları genellikle karar anında taraflara tebliğ edilir veya öğrenmiş sayılmayı sağlayan resmi yollarla bildirilir. Kararı bilmediğinizi iddia etmek savunma olarak ileri sürülebilir; ancak kararın usulüne uygun tebliğ edildiğinin tespiti halinde bu savunma güçleşir. Kolluğa karşı “kararı bilmiyordum” beyanı çoğu zarak kabul görmez çünkü sistemde kayıtlı kararlar kolluğun anlık erişimine açıktır.
Uzaklaştırma kararı ne kadar sürer? Süresi dolunca girebilir miyim?
6284 sayılı Kanun kapsamında ilk verilen önleyici tedbirler genellikle 6 ay için verilir. Tehlikenin devam ettiğine kanaat getirilirse 6 aylık dönemler halinde uzatılabilir. Süre dolduğunda karar kendiliğinden sona erer; uzatma kararı yoksa o tarihten itibaren konuta giriş artık yasaklı değildir. Ancak süre bitmeden giriş kesinlikle yasaktır; “birkaç gün kaldı” gerekçesi geçerli değildir.
Çocuğumu görmek için kapıda beklesem ya da içeri girsem ne olur?
Uzaklaştırma kararı kapsamında “konuta girme yasağı” bulunuyorsa konuta yaklaşmak veya kapıda beklememek gerekebilir (kararın tam kapsamına bakılmalıdır). Eve girmek ise her durumda yasaktır. Çocukla kişisel ilişki hakkınız varsa bunu kararın belirlediği yer, zaman ve yöntemle kullanmanız gerekir. Bu konuyu avukatınızla değerlendirip gerekirse mahkemeden netleştirme kararı alın.
Zorlama hapsi ile ceza davası farkı nedir?
Zorlama hapsi (6284 m.13): Tedbir kararının ihlali karşısında uygulanan idari bir yaptırımdır. Ceza mahkûmiyeti değildir; sicile ceza olarak geçmez. Ancak savcı kararıyla anında infaz edilir. TCK m.116 kapsamındaki konut dokunulmazlığının ihlali suçu ise ceza mahkemesinde görülen ayrı bir davadır ve mahkûmiyet halinde adli sicile işler. Her iki yaptırım aynı olaydan doğabilir ve birbirini engellemez.
Karşı tarafın kararı kaldırması mümkün mü?
Evet. Tedbir kararına muhatap olan kişi kararın kaldırılması veya değiştirilmesi için mahkemeye başvurabilir. Ancak kaldırma talebi sonuçlanana kadar karar yürürlükte olmaya devam eder. Kaldırma kararı alınmadan yapılan eylemler suç/ihlal olmaya devam eder. Kaldırma ya da değiştirme talebini bir avukat aracılığıyla yürütmek, dilekçenin etkinliği açısından önemlidir.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından 6284 sayılı Kanun, TCK m.116, m.119 ve İzmir uygulama pratiği esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.5, m.13; TCK m.116-119; ŞÖNİM uygulaması dahil edilmiştir. Son güncelleme: Mart 2025.
Yasal Kaynaklar
6284 sayılı Kanun m.5, m.13; 5237 sayılı TCK m.116-119; Nüfus Yönetmeliği; T.C. Aile ve Çalışma Bakanlığı ŞÖNİM hizmetleri.
İzmir Boşanma Avukatı — 6284 Kapsamında Hukuki Destek
Uzaklaştırma kararının alınması, devam eden ihlallerin belgelenmesi, zorlama hapsi sürecinin takibi ve ihlallerin boşanma davasında kullanılması için İzmir’de yanınızda olmak istiyorum.