Terk Nedeniyle Boşanma Davası: Şartlar, Süreler ve İhtar 2026
Hızlı Yanıt — Terk Nedeniyle Boşanma
Terk nedeniyle boşanma (TMK m.164), eşlerden birinin haklı sebep olmadan ortak konutu terk etmesi veya ortak konuta dönmemesi halinde açılan özel ve mutlak boşanma sebebidir. Ancak sıkı usul şartları vardır.
- 6 ay ayrılık: En az 6 ay sürmüş ve devam eden ayrılık şart
- 4 ay + ihtar: Terk tarihinden en erken 4 ay sonra hâkim veya noter ihtarı yapılmalı
- 2 ay bekleme: İhtar tebliğinden sonra 2 ay geçmeden dava açılamaz
- Kritik kural: Eşini evden kovan veya ortak konuta dönmesini engelleyen eş de “terk etmiş sayılır” (TMK m.164/2)
- Noter ihtarı mümkün: Hâkim ihtarına alternatif olarak noter ihtarı da geçerlidir
- İhtar içeriği: Ortak konut adresi, anahtar, yol/konaklama gideri, 2 ay uyarısı (Yönetmelik)
- Haklı sebep yoksa: Terk haklı sebebe dayanıyorsa (şiddet, 6284 kararı vb.) terk davası reddedilir
Terk nedeniyle boşanma davası, uygulamada en çok usul şartları nedeniyle reddedilen dava türlerinden biridir. Sürelerin matematiği (4 ay + 2 ay + 6 ay), ihtarın içeriği ve “eşini kovan da terk etmiş sayılır” kuralı kritik öneme sahiptir. Bu rehberde TMK m.164 hükümleri, Yönetmelik detayları ve Yargıtay içtihadını sistematik biçimde aktarıyorum.
TMK m.164: Terk Nedeniyle Boşanma (Tam Metin)
Türk Medeni Kanunu Madde 164 — Terk
“Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir.”
“Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.“
“Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır.”
“Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.“
Terk Nedeniyle Boşanma Şartları
Terk Nedeniyle Boşanma Şartları
1. Ortak Konutu Terk / Dönmeme
Eşlerden biri ortak konutu terk etmiş veya haklı sebep olmadan ortak konuta dönmemiş olmalı.
Önemli: “Ortak konut” eşlerin birlikte seçtiği konut olmalıdır (TMK m.186).
2. Amaç: Evlilik Yükümlülüklerinden Kaçış
Terkin amacı, evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemek olmalıdır.
Geçici işten uzaklık, tedavi vb. sebepler “terk” oluşturmaz.
3. Haklı Sebep Yokluğu
Terk haklı sebebe dayanmamalıdır.
Haklı sebepler: Şiddet, 6284 kararı, tehdit, taciz, hayata kast gibi durumlar terk gerekçesi oluşturabilir.
4. En Az 6 Ay Ayrılık
Ayrılık en az 6 ay sürmüş olmalı ve dava açıldığında halen devam ediyor olmalıdır.
5. Hâkim veya Noter İhtarı
Terk eden eşe ortak konuta dönmesi için ihtar yapılmış olmalıdır.
İhtar hâkim veya noter tarafından yapılabilir.
6. İhtar Sonuçsuz Kalmalı
İhtar tebliğinden sonra 2 ay içinde ortak konuta dönülmemişse ihtar sonuçsuz kalmış sayılır.
Sürelerin Matematiği: En Sık Hata Yapılan Kısım
Terk Davası Zaman Çizelgesi
Terk Tarihi: Ayrılık başlar
Örnek: 1 Ocak 2025
4 Ay Bekleme: İhtar istenemez
1 Ocak – 1 Mayıs (4 ay dolmalı)
İhtar Tarihi: 4. ay bitince ihtar çekilebilir
Örnek: 2 Mayıs 2025 (en erken)
İhtar Tebliği: Noter/mahkeme ihtarı tebliğ edilir
Örnek: 10 Mayıs 2025 tebliğ edildi
2 Ay Bekleme: Dava açılamaz
10 Mayıs – 10 Temmuz (2 ay dolmalı)
Dava Açılabilir: İhtardan 2 ay + toplam 6 ay ayrılık varsa
Örnek: 11 Temmuz 2025 (en erken)
2 Ay Dolmadan Dava Açılırsa Red
Yargıtay 2. HD açık: İhtar tebliğinden sonra 2 aylık süre dolmadan dava açılması, davanın reddini gerektirir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — 2 Ay Dolmadan Dava Açılamaz
“İhtar… tebliğ edilmesine rağmen kanunda öngörülen iki aylık süre dolmadan… dava… açıldığı… iki aylık süre dolmadan açtığı için reddi gerekirken…”
2. HD, 2020/3025 E., 2020/6823 K.
Kritik Kural: Eşini Kovan da Terk Etmiş Sayılır (TMK m.164/2)
En Çok Göz Ardı Edilen Hüküm
TMK m.164’ün 2. fıkrası: “Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.”
Bu, uygulamada şu anlama gelir: “Eşim evi terk etti” diyen kişi, gerçekte eşini evden kovmuş veya eve dönmesini engellemiş ise, davacı terk edilen değil terk eden sayılır ve terk davası reddedilir.
Yargıtay 2. HD — Eşini Kovan Terk Etmiş Sayılır
“Davacı koca, davalı eşini müşterek evden kovmuştur… ‘diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya… ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.’… birlikte ele alındığında davacı kocanın… ‘terk edilen’ değil, ‘terk eden’ eş olduğunun kabulü gerekir.”
2. HD, 2013/9939 E., 2013/15169 K. — Aynı yönde: 2. HD, 2007/2457 E., 2007/4066 K.
Pratik Sonuç
Terk davası açmadan önce şu soruları yanıtlayın:
- Eşinizi evden çıkardınız mı veya eve dönmesini engellediniz mi?
- Eşiniz eve dönmek istedi de siz kabul etmediniz mi?
- Anahtar değiştirildi mi, kapı kilitlendi mi?
Bu sorulardan birine “evet” cevabı varsa, terk davası sizin aleyhinize döner.
Noter İhtarı Nasıl Yapılır? (Yönetmelik Hükümleri)
Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Yönetmelik — Madde 7-9
Madde 7: Noter, terk nedenine dayalı boşanma davasının ön koşulu olan terk ihtarının yapılmasını talep eden eşin istemi üzerine ihtarname düzenler. İhtar, dava şartları incelenmeksizin yapılır.
Madde 8: Terk eden eşe gönderilen ihtar;
- a) İhtar gönderen eşin ad, soyad ve adresini,
- b) İhtar gönderilen eşin ad, soyad ve adresini,
- c) Davet edilen ortak konutun adresini,
- ç) Davet edilen eş… için gereken giderler… yeterli paranın… gönderilmesine ilişkin açıklamayı,
- d) Davet edilen konuta ait anahtarın bulunduğu yeri,
- e) İki ay içinde dönmesi gerektiğini, dönmemesi halinde… boşanma davasının açılabileceğini kapsar.
Madde 9: Noter ihtarı… Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır.
Noter İhtarının Avantajları
- Mahkemeye başvurmadan noter aracılığıyla yapılabilir
- Daha hızlı işlem süreci
- Esası incelemeden yapılır — ihtar aşamasında dava şartları tartışılmaz
İhtar İçeriğinde Olması Gerekenler
- Ortak konut adresi açık yazılmalı
- Anahtarın bulunduğu yer belirtilmeli
- Yol/konaklama gideri hazır olduğu bildirilmeli
- 2 ay uyarısı ve boşanma davası tehdidi
Ortak Konut Şartı (TMK m.186 Bağlantısı)
TMK Madde 186 — Konutun Seçimi
“Eşler oturacakları konutu birlikte seçerler. Birliği eşler beraberce yönetirler.”
İhtarla Davet Edilen Yer Ortak Konut Olmalı
İhtarla davet edilen yerin “ortak konut” niteliği tartışmalıysa terk davası riskli hale gelir. Ortak konut, eşlerin birlikte seçtikleri ve evlilik birliği içinde yaşadıkları konuttur.
Örnek: Eşlerden biri kayınvalide evine taşınmış ve ihtarla oraya davet ediyorsa, bu “ortak konut” değilse ihtar geçersiz olabilir.
Terk Davasında Deliller
| Delil Türü | Amaç | Örnekler |
|---|---|---|
| Ayrı yaşama tarihini ispat | Terk tarihinin tespiti | Komşu/aile tanıkları (görgüye dayalı), taşınma belgesi, kira kontratı, ikametgâh kaydı, mesajlar (hukuka uygun elde edilmişse) |
| İhtarın usulüne uygunluğu | Usul şartının ispatı | Noter ihtarnamesi veya mahkeme ihtar kararı, tebliğ mazbatası (tebliğ tarihi kritik), ilan yoluyla tebliğ varsa ilan evrakı |
| Ortak konutun hazır olduğu | İhtarın samimiyeti | Evin adresi, anahtar teslim imkânı, yol/konaklama gideri için para hazırlandığına dair kayıt (Yönetmelik m.8/ç) |
| Terkin haksız olduğu | Haklı sebep savunmasının çürütülmesi | 6284 kararı yok, darp raporu yok, kolluk tutanağı yok — terk haklı değil |
| “Eşini kovma” iddiasının reddi | TMK m.164/2 savunmasının bertarafı | Eşin eve dönmek istediğine dair delil yok, kapı kilitleme/anahtar değiştirme yok, dönmesini engelleme yok |
İzmir Boşanma Avukatı — Terk Nedeniyle Boşanma
Terk davası usul şartlarının eksiksiz yerine getirilmesi, ihtarın usulüne uygun çekilmesi ve “eşini kovan da terk etmiş sayılır” savunmasının bertaraf edilmesi konusunda İzmir’de hukuki destek alın.
Terk Davasının Avantajı ve Dezavantajı
| Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|
| Şartlar eksiksiz oluşmuşsa, terk “özel ve mutlak” sebep olduğu için davacı açısından güçlü bir boşanma sebebidir | Usul şartları çok katıdır: 4 ay bekle – ihtar – 2 ay bekle – 6 ay dolsun |
| Evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığı araştırılmaz (TMK m.166 gerekli değil) | “Eşini kovma / dönmesini engelleme” iddiası varsa davacı aleyhine döner (terk eden sayılır) |
| Noter ihtarı seçeneği hızlı işlem imkânı sağlar | İhtarın “ortak konuta” ve Yönetmelik unsurlarına uygun olmaması davayı düşürebilir |
| Terk eden eş kusurlu kabul edilir — tazminat ve nafaka talep edilebilir | Haklı sebep savunması (şiddet, 6284 kararı vb.) davayı riske sokar |
Pratik Yol Haritası (Adım Adım)
1. Adım: Terk Tarihini Netleştir
Ayrılık başlangıcı kesin olarak tespit edilmeli.
Tanık, mesaj, taşınma belgesi ile destekle.
2. Adım: En Az 4 Ay Bekle
4. ay bitene kadar ihtar istenemez (TMK m.164 son fıkra).
Örnek: 1 Ocak terk → 1 Mayıs’tan sonra ihtar.
3. Adım: Noter İhtarı Çıkar
Yönetmelik m.8 unsurları mutlaka yazılsın:
- Ortak konut adresi
- Anahtar bulunduğu yer
- Yol/konaklama gideri
- 2 ay uyarısı
4. Adım: Tebliğ Tarihini Kesinleştir
İhtarın tebliğ tarihi kritik — tebliğ mazbatasını sakla.
5. Adım: Tebliğden 2 Ay Bekle
İhtar tebliğinden itibaren 2 ay geçmeden dava açılamaz.
Örnek: 10 Mayıs tebliğ → 11 Temmuz’dan sonra dava.
6. Adım: Toplam 6 Ay Dolduktan Sonra Dava Aç
Ayrılık toplamda 6 ayı doldurmalı ve halen devam ediyor olmalı.
Dilekçede: terk olgusu, ihtar süreci, ortak konutun hazır olduğu, haklı sebep olmadığı detaylı kurgulan.
Aleyhinde Boşanma Davası Açılmış Eş Eve Dönmemekte Haklıdır
Yargıtay 2. HD — Boşanma Davası Süresince Terk Koşulu Oluşmaz
“Aleyhinde boşanma davası açılmış olan eş, dava süresince ayrı yaşamakta ve eve dönmemekte haklıdır… bu süre zarfında… TMK 164 kapsamında bir terkten… bahsedilemez…”
2. HD, 2010/9772 E., 2011/10492 K.
Pratik Sonuç
Boşanma davası devam ederken eşin eve dönmemesi “haklı” sayılabileceğinden terk koşulları oluşmayabilir. Terk davası açmadan önce başka bir boşanma davası açılmış mı kontrol edilmelidir.
İzmir’de Terk Nedeniyle Boşanma Davaları
İzmir Aile Mahkemelerinde terk nedeniyle boşanma davaları TMK m.164 usul şartlarının eksiksiz yerine getirilmesine bağlı olarak sonuçlanmaktadır. 4 ay + ihtar + 2 ay + 6 ay toplam süre kuralı İzmir pratiğinde sıkı biçimde uygulanmakta; ihtar tebliğinden 2 ay geçmeden açılan davalar usulden reddedilmektedir. “Eşini kovan da terk etmiş sayılır” kuralı (TMK m.164/2) İzmir mahkemelerinde sıkça gündeme gelmekte; davalı “davacı beni evden kovdu” savunması getirdiğinde tanık dinlemesi yapılmaktadır. Noter ihtarı seçeneği İzmir’de yaygın biçimde kullanılmakta; Yönetmelik m.8 unsurları (ortak konut adresi, anahtar, yol gideri) eksiksiz yazılmayan ihtarlar mahkeme tarafından geçersiz sayılabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Terk davası için ihtar şart mı?
Evet. TMK m.164 açık: İstem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise terk edilen eş boşanma davası açabilir. İhtar yapılmadan açılan terk davası usulden reddedilir. İhtar noter veya mahkeme aracılığıyla yapılabilir.
Haklı sebepten dolayı ayrı yaşam terk sayılır mı?
Hayır. TMK m.164 “haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği” der. Şiddet, tehdit, 6284 kararı, hayata kast gibi haklı sebepler varsa ayrı yaşama “terk” olarak nitelendirilemez. Bu durumda terk davası reddedilir; ancak diğer boşanma sebepleri (evlilik birliğinin temelinden sarsılması vb.) gündeme gelebilir.
İhtar sonrası eş eve dönerse ne olur?
İhtar tebliğinden sonra 2 ay içinde eş ortak konuta dönerse ihtar sonuçsuz kalmamış olur ve terk davası şartları oluşmaz. Eğer eş eve döner ama sonra tekrar terk ederse, yeni bir terk süreci başlamış olur; sürelerin baştan hesaplanması gerekir.
Terk davası açıldıktan sonra eş eve dönerse dava ne olur?
Dava açıldıktan sonra eş eve dönerse terk durumu sona erer. TMK m.164 “bu durum devam etmekte” der; ayrılık halen sürmeli. Eş dönerse dava genellikle reddedilir. Ancak dönüş samimi değilse (kısa süreli, göstermelik) mahkeme değerlendirme yapabilir.
Noter ihtarı ile mahkeme ihtarı arasında fark var mı?
Hukuki sonuç aynıdır. TMK m.164 “hâkim veya noter” der; ikisi de geçerlidir. Noter ihtarı daha hızlıdır ve esası incelemeden yapılır (Yönetmelik m.7). Mahkeme ihtarı ise mahkeme kararıyla yapılır. Her iki durumda da Yönetmelik m.8 unsurları (ortak konut adresi, anahtar, yol gideri, 2 ay uyarısı) bulunmalıdır.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından TMK m.164, m.186, Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ve Yargıtay 2. HD içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
2. HD 2020/6823 K., 2. HD 2013/15169 K., 2. HD 2007/4066 K., 2. HD 2011/10492 K.; Yönetmelik m.7-9 hükümleri yansıtılmıştır. Son güncelleme: Nisan 2025.
Yasal Kaynaklar
4721 sayılı TMK m.164, m.186; Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Yönetmelik; Yargıtay 2. HD içtihatları.
İzmir Boşanma Avukatı — Terk Nedeniyle Boşanma
Terk davası usul şartlarının eksiksiz yerine getirilmesi, noter ihtarının Yönetmelik unsurlarıyla hazırlanması, sürelerin doğru hesaplanması ve “eşini kovan da terk etmiş sayılır” savunmasının bertaraf edilmesi konusunda İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.