Tensip Zaptı Nedir? E-Devlet, UYAP, Süreler – 2026
Tensip Zaptı Nedir?
Tensip zaptı (veya tensip tutanağı), bir davanın açılmasından hemen sonra mahkeme tarafından hazırlanan ve yargılama sürecini nasıl ilerleyeceğini gösteren ilk resmi belgedir. Mahkemenin dosyayı ilk incelemesi sonucunda oluşturulan bu belge, davanın “yol haritası” olarak kabul edilir.
- Hazırlanma zamanı: Dava dilekçesi mahkemeye ulaşır ulaşmaz hakim tarafından düzenlenir — ilk duruşmadan önce hazırlanan bu tutanakta duruşmaya kadar yapılacak işlemler ve süreleri belirlenir
- İçerik ve ara kararlar: Tensip zaptı, davanın yürütülmesine ilişkin ilk ara kararları içerir — dava dilekçesindeki eksikliklerin giderilmesi, davalı tarafa cevap dilekçesi vermesi, tarafların delillerini tanık listelerini sunmaları için süreler verilir
- Duruşma günü: Çoğu zaman tensip zaptı ile birlikte ilk duruşma günü ve saati de belirlenerek taraflara bildirilir
- E-Devlet ve UYAP: Dosya durumu sorgulandığında görülen “Tensip zaptı hazırlandı” ibaresi, mahkemenin dosyayı incelemeye başladığını ve yargılama takvimini oluşturduğunu ifade eder
- Tebliğ edildiğinde: Tensip zaptı tebliğ edildiğinde içerisinde size tanınan süreler ve istenen işlemler dikkatle incelenmeli — davalı taraf ise cevap dilekçesi verme süresi (genelde 2 hafta) başlar
- Yasal dayanak: Tensip tutanağı doğrudan HMK’da başlık olarak düzenlenmemiş olsa da Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Yönetmeliği m.200’de detaylı şekilde düzenlenmiştir
Tensip zaptı, hukuk davasının açılmasından hemen sonra mahkemenin dosyayı “yargılamaya hazırlamak” için verdiği ilk ara kararları içeren tutanaktır. Özellikle boşanma, nafaka, velayet, alacak gibi davalarda dosyanın başında mutlaka görürsünüz. Bu rehberde tensip zaptının ne olduğu, ne zaman düzenlendiği, içeriği, E-Devlet/UYAP’ta nasıl takip edileceği, tebliğ süreçleri ve pratik bilgileri sistematik biçimde aktarıyorum.
Tensip Zaptının Hukuki Dayanağı
HMK’da Doğrudan Yok, Yönetmelikte Var
Tensip tutanağı doğrudan HMK’da başlık olarak düzenlenmemiş bir kurum değildir; ancak uygulamada zorunlu hale gelmiştir ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Yönetmeliği m.200‘de detaylı şekilde düzenlenmiştir.
Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Yönetmeliği — Madde 200
“(1) Davanın açılmasından sonra, dilekçeler aşamasının başında her dosya için bir tensip tutanağı düzenlenir. Tensip tutanağında yer alacak hususlar hakimin takdirinde olmak kaydıyla…”
“a) Dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119 uncu maddesinde düzenlenen unsurları taşıyıp taşımadığının tespiti…”
“ç) Karşılıklı dilekçelerin ve eklerinin tebliği ile gerekli işlemlerin yapılması.”
“d) Tarafların… delil olarak gösterdikleri belgeleri dilekçelerine ekleyerek vermeleri…”
“e) Dilekçelerin tamamlanmasından sonra ön incelemenin duruşmalı yapılıp yapılmayacağına karar verileceği…”
“f) … tahkikat duruşması için gün verileceği.”
“g) Dosyanın durumuna göre gerek görülen diğer hususlar.”
“(2) Tensip tutanağının düzenlenmesinden sonra ilgili her aşamada gerekli kararlar verilerek işlemler yerine getirilir.“
Tensip Zaptı Ne Zaman Düzenlenir?
Tensip Zaptı Ne Zaman Düzenlenir?
Dava Açıldıktan Hemen Sonra
Tensip zaptı, davanın açılma anından hemen sonra düzenlenir. HMK m.118’e göre dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Madde 118 (Davanın Açılma Zamanı)
“Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.”
Dava Dilekçesi Verilir ve Kaydedilir
Davacı dava dilekçesini mahkeme kalemine verir; dilekçe kaydedilir ve dosyaya esas numarası verilir. Bu anda dava açılmış sayılır (HMK m.118).
Mahkeme Tensip Zaptını Düzenler
Hakim, dava dilekçesini inceler ve tensip zaptını düzenler. Bu tutanakta dava dilekçesi eksikleri, tebliğ, cevap süresi, delil sunma, ön inceleme ve ilk duruşma günü gibi konular belirlenir.
Dava Dilekçesi ve Tensip Zaptı Davalıya Tebliğ Edilir
Dava dilekçesi ve tensip zaptı birlikte davalıya tebliğ edilir. Davalının tebliğ zarfında 2 hafta içinde cevap verebileceği gösterilir (HMK m.122).
Davalı Cevap Dilekçesi Verir (2 Hafta)
Davalı, tebliğden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçesi verir. Bu süre içinde cevap vermezse iddialar inkâr edilmiş sayılır ve delil sunma hakkını kaybedebilir.
Dilekçeler Tamamlanınca Ön İnceleme
Dilekçeler tamamlandıktan sonra ön inceleme yapılır. Ön inceleme duruşmalı veya duruşmasız olabilir.
Tahkikat Aşamasına Geçilir
Ön inceleme sonrası tahkikat duruşması için gün verilir. İlk duruşma günü genelde tensip zaptı ile birlikte bildirilir.
İzmir Avukat — Dava Takibi
Tensip zaptı incelemesi, cevap dilekçesi hazırlama, dava süreci takibi ve boşanma davaları konularında İzmir’de hukuki destek alın.
Tensip Zaptında Neler Belirlenir?
1. Dava Dilekçesindeki Eksikliklerin Giderilmesi
Dava dilekçesinin HMK m.119’da düzenlenen unsurları (taraflar, hukuki sebep, talep sonucu, deliller vb.) taşıyıp taşımadığı tespit edilir.
Eksiklik varsa süre verilir.
2. Davalı Tarafa Cevap Dilekçesi Vermesi İçin Süre
HMK m.122 uyarınca davalının 2 hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir.
Bu süre tensip zaptında da belirtilir.
3. Tarafların Delillerini ve Tanık Listelerini Sunması
Tarafların delil olarak gösterdikleri belgeleri dilekçelerine ekleyerek vermeleri için süre tanınır.
Tanık listeleri ve varsa bilirkişi talepleri belirtilir.
4. Ön İnceleme ve Tahkikat Duruşması
Dilekçelerin tamamlanmasından sonra ön incelemenin duruşmalı yapılıp yapılmayacağına karar verilir.
Tahkikat duruşması için ilk duruşma günü ve saati belirlenir.
E-Devlet ve UYAP’ta “Tensip Zaptı Hazırlandı” Ne Demek?
Dosya Durumu Sorgulaması
E-Devlet veya UYAP üzerinden dava dosyanızın durumunu sorguladığınızda görülen “Tensip zaptı hazırlandı” ibaresi, mahkemenin dosyayı incelemeye başladığını ve yargılama takvimini oluşturduğunu ifade eder.
Bu aşamadan sonra:
- İlk duruşma günü ve saati belirlenecek
- Tensip zaptı taraflara tebliğ edilecek
- Davalı tarafa cevap dilekçesi verme süresi başlayacak
Tebliğ Aşamasını Bekleyin
“Tensip zaptı hazırlandı” ibaresini gördüğünüzde henüz tensip zaptı size ulaşmamış olabilir. Tebliğ aşamasını bekleyin ve tebliğ zarfını dikkatle inceleyin.
Tensip Zaptı Tebliğ Edildiğinde Ne Yapmalıyım?
Davacı İseniz
- Tensip zaptında belirtilen eksiklikleri (varsa) süre içinde tamamlayın
- Delillerinizi ve tanık listelerinizi mahkemeye sunun
- İlk duruşma günü ve saatini not edin
- Davalının cevap dilekçesini bekleyin
Davalı İseniz (Kritik!)
- 2 hafta içinde mutlaka cevap dilekçesi verin
- Davacının iddiaların inkâr edin veya kabul edin
- Delillerinizi sunun, tanık listesi verin
- Süre içinde cevap vermezseniz iddialar inkâr edilmiş sayılır ve delil sunma hakkını kaybedebilirsiniz
HMK Madde 122 — Dava Dilekçesinin Tebliği
“Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir.”
Sürelere Dikkat Edin!
| Süre Türü | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Cevap dilekçesi süresi | 2 hafta | Davalıya dava dilekçesi tebliğinden itibaren 2 hafta içinde cevap verme süresi tanınır (HMK m.122) |
| Eksiklik giderme süresi | Hakim takdiri | Dava dilekçesinde eksiklik varsa hakim tarafından belirlenen süre içinde giderilmelidir |
| Delil sunma süresi | Tensip zaptında belirtilir | Tarafların delillerini ve tanık listelerini sunması için tensip zaptında belirtilen süre |
| İlk duruşma | Tensip zaptında belirtilir | İlk duruşma günü ve saati genelde tensip zaptı ile birlikte belirlenir ve tebliğ edilir |
Tensip Zaptını Görmezden Gelirseniz Ne Olur?
Kritik Uyarı: Süre İçinde Cevap Vermek Zorunludur
Davalı taraf olarak tensip zaptını görmezden gelir ve 2 haftalık süre içinde cevap dilekçesi vermezseniz:
- Davacının iddiaları inkâr edilmiş sayılır (HMK m.127)
- Delil sunma hakkınızı kaybedebilirsiniz
- Dava sizin yokluğunuzda ilerler ve karar verilir
- Savunma hakkınızı ciddi şekilde kısıtlamış olursunuz
İzmir’de Tensip Zaptı Uygulaması
İzmir Aile Mahkemeleri ve Asliye Hukuk Mahkemelerinde tensip zaptı Yönetmelik m.200 uyarınca dava açıldıktan hemen sonra düzenlenmektedir. Dava dilekçesi eksiklikleri (HMK m.119 unsurları) tespit edilmekte ve giderme süresi verilmektedir. Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı birlikte tebliğ edilmekte; 2 haftalık cevap süresi tebliğ zarfında gösterilmektedir (HMK m.122). İlk duruşma günü genelde tensip zaptı ile birlikte belirlenmekte ve taraflara bildirilmektedir. Tensip zaptında tarafların delillerini (belgeler, tanık listeleri, bilirkişi talepleri) sunmaları için süre tanınmaktadır. E-Devlet ve UYAP üzerinden “Tensip zaptı hazırlandı” ibaresi görüldüğünde dosya yargılamaya hazırlanmaktadır; tebliğ aşaması beklenmeli ve tebliğ zarfı dikkatle incelenmelidir. Davalı tarafın 2 hafta içinde cevap vermemesi durumunda iddialar inkâr edilmiş sayılmakta ve delil sunma hakkı kaybedilmektedir (HMK m.127). İzmir avukat danışmanlığında tensip zaptı süreci güvenle yürütülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tensip zaptı tebliğ edilmeden duruşma yapılır mı?
Hayır. Tensip zaptı ve dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden duruşma yapılmaz. Tebliğ, davalının savunma hakkının kullanılması için zorunludur. Tebliğ yapılmadan duruşma açılırsa usul hatası olur ve karar bozulabilir.
Tensip zaptında belirtilen süreleri uzatabilir miyim?
Haklı sebep varsa (hastalık, yurt dışında olma, mücbir sebep vb.) mahkemeden süre uzatımı talep edebilirsiniz. Ancak bu talebi mümkün olduğunca erken yapmalısınız. Hakim talebi değerlendirir ve haklı bulursa ek süre verebilir.
Tensip zaptını avukat olmadan anlayabilir miyim?
Tensip zaptı hukuki terimler içeren teknik bir belgedir. Özellikle davalı taraf iseniz, cevap dilekçesi hazırlama, delil sunma stratejisi ve süre hesaplama konularında mutlaka bir avukattan destek almalısınız. 2 haftalık süre hak düşürücüdür; yanlış anlaşılma ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
E-Devlet’te “Tensip zaptı hazırlandı” yazıyor ama bana tebliğ gelmedi, ne yapmalıyım?
“Tensip zaptı hazırlandı” ibaresi mahkemenin tutanağı hazırladığını gösterir; ancak henüz tebliğ aşamasına geçilmemiş olabilir. Tebligat sürecini bekleyin. Eğer uzun süre tebligat gelmezse mahkeme kalemine başvurup dosya durumunu sorgulayın. Bazen adres değişikliği veya tebligat usulsüzlüğü nedeniyle gecikmeler olabilir.
Tensip zaptında ilk duruşma günü belirtilmezse ne olur?
Bazı davalarda ilk duruşma günü tensip zaptında belirtilmeyebilir; ön inceleme aşaması sonrası ayrıca tahkikat duruşması için gün verilir. Bu durumda taraflara ayrıca duruşma günü tebliğ edilir. Ancak çoğu davada (özellikle boşanma, nafaka gibi aile hukuku davalarında) ilk duruşma günü tensip zaptı ile birlikte bildirilir.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından HMK m.118, m.119, m.122, m.127 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Yönetmeliği m.200 esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
HMK m.118 (davanın açılma zamanı); HMK m.122 (dava dilekçesinin tebliği); HMK m.127 (cevap dilekçesi); Yönetmelik m.200 (tensip tutanağı). Son güncelleme: Nisan 2025.
Yasal Kaynaklar
6100 sayılı HMK m.118, m.119, m.122, m.127; Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Yönetmeliği m.200.
İzmir Boşanma Avukatı — Tensip Zaptı ve Dava Takibi
Tensip zaptı incelemesi, cevap dilekçesi hazırlama, dava süreci takibi, boşanma davaları ve hukuki danışmanlık konusunda İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.