Uzaklaştırma Kararı 6284: Koruyucu/Önleyici Tedbirler – 2026
Uzaklaştırma Kararı: Koruyucu/Önleyici Tedbirler (6284 Sayılı Kanun)
6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı ve diğer koruyucu/önleyici tedbirler, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişilerin korunması amacıyla Aile Mahkemesi hâkimi, mülki amir veya kolluk birimleri tarafından (ivedi durumlarda) verilen hızlı ve etkili tedbirlerdir. Tedbirler genellikle ilk defa en çok 6 ay için verilebilir.
- Koruyucu tedbirler (mağdura yönelik): Uygun barınma yeri sağlanması, geçici koruma altına alınması, adres bilgilerinin gizlenmesi, geçici maddi yardım yapılması, çalışma yaşamına katılımı destekleme
- Önleyici tedbirler (şiddet uygulayana yönelik): Uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim araçları ile rahatsız etmemesi, silahını teslim etmesi, alkol/uyuşturucu etkisi altındayken yaklaşmaması, eşyalarına zarar vermemesi
- Başvuru yerleri: Karakol (Polis/Jandarma), Aile Mahkemesi, Cumhuriyet Başsavcılığı, ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri), mülki amirliklere başvurulabilir
- Delil durumu: Koruyucu tedbir kararı verilmesi için delil veya belge aranmaz — beyan esaslı hızlı koruma
- Süre: İlk defa en çok 6 ay, şiddet tehlikesi devam ederse uzatılabilir
- İtiraz: Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Aile Mahkemesi’ne itiraz edilebilir — itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz
- İhlal yaptırımı: Uzaklaştırma kararına uyulmaması durumunda 3-10 gün zorlama hapsi, tekrarı halinde 15-30 gün
Türkiye’de “uzaklaştırma” diye bilinen kararlar, teknik olarak çoğunlukla 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki önleyici tedbirler içinde yer alır. 6284 sistemi, sadece “evden uzaklaştırma”dan ibaret değildir; yaklaşmama, iletişim kurmama, hakaret/tehdit yasağı, çocukla kişisel ilişkinin refakatçiyle yapılması, silahın teslimi, alkol/uyuşturucu etkisinde yaklaşmama gibi pek çok tedbiri içerir. Bu rehberde 6284 sayılı Kanun’un hukuki mimarisini, koruyucu ve önleyici tedbirleri, başvuru sürecini, boşanma davası etkisini, ihlal yaptırımlarını ve pratik bilgileri sistematik biçimde aktarıyorum.
Tedbirlerin Mantığı: “Koruyucu” ve “Önleyici” Tedbir Ayrımı
6284’te Tedbirler İki Ana Gruptur
A) Koruyucu tedbirler: Korunan kişiye yönelik barınma, işyeri/yerleşim yeri gibi önlemler (uygulamada “mağdurun korunması”). Bu tedbirler, doğrudan şiddet uygulayana yükümlülük yüklemeyebilir; mağdurun korunmasına odaklanır.
B) Önleyici tedbirler: Uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı vb. klasik “uzaklaştırma kararı” bu gruptadır. Şiddet uygulayanın davranışlarını sınırlar.
| Tedbir Türü | Amacı | Örnekler |
|---|---|---|
| Koruyucu Tedbirler (Mağdura Yönelik) | Korunan kişiyi güçlendiren/koruyan tedbirler | Uygun barınma yeri sağlanması, geçici koruma altına alınması, adres bilgilerinin gizlenmesi, geçici maddi yardım yapılması, çalışma yaşamına katılımı destekleme (kreş imkânı) |
| Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayana Yönelik) | Şiddet uygulayanın davranışlarını sınırlayan tedbirler | Müşterek konuttan uzaklaştırma, konuta/okula/işyerine yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, silahını teslim etme, alkol/uyuşturucu etkisinde yaklaşmama, eşyalara zarar vermeme |
İzmir Avukat — Uzaklaştırma Kararı
6284 uzaklaştırma kararı başvurusu, koruma tedbirleri, boşanma davaları ve İzmir’de aile hukuku konularında hukuki destek alın.
Koruyucu Tedbirler (Mağdura Yönelik) Detaylı Liste
1. Uygun Barınma Yeri Sağlanması
Şiddet mağduru için sığınmaevi (konukevi) imkânı sağlanır.
Kritik: Sığınmaevi adresi gizlidir ve korunan kişinin güvenliğini sağlar.
2. Geçici Koruma Altına Alınması
Hayati tehlike varsa yakın koruma tedbiri alınabilir.
Kolluk birimleri tarafından güvenlik sağlanır.
3. Adres Bilgilerinin Gizlenmesi
KİHBİ (Kimlik Paylaşımı Hizmet Bilgi Sistemi) üzerinden adresin gizli tutulması sağlanır.
Şiddet uygulayan tarafın adrese erişimi engellenir.
4. Geçici Maddi Yardım Yapılması
Mağdurun ekonomik durumu zor ise geçici maddi yardım yapılabilir.
Sosyal yardım ve destekler sağlanır.
5. Çalışma Yaşamına Katılımı Destekleme
Kreş imkânı sağlanması, iş bulma desteği gibi hizmetler sunulur.
Mağdurun ekonomik bağımsızlığını kazanması hedeflenir.
6. İşyerinin Değiştirilmesi
Şiddet uygulayanın işyerinden uzaklaştırılması için işyeri değişikliği yapılabilir.
Kamu görevlisi ise nakil işlemleri hızlandırılır.
Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayana Yönelik) Detaylı Liste
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Önleyici Tedbirler Listesi
“Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:”
“a) Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması”
“b) Müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi”
“c) Konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması”
“ç) Çocuklarla ilgili kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da kaldırılması”
“d) Yakınlara, tanıklara ve çocuklara yaklaşmaması”
“e) Eşyalara zarar vermemesi”
“f) İletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi”
“g) Silahları kolluğa teslim etmesi”
“ğ) Zimmetindeki silahı kurumuna teslim etmesi”
“h) Alkol/uyuşturucu etkisinde yaklaşmaması — tedavisinin sağlanması”
1. Uzaklaştırma (Müşterek Konuttan)
Şiddet uygulayan kişi müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılır ve konut korunan kişiye tahsis edilir.
Önemli: Konut şiddet uygulayanın mülkü bile olsa bu tedbir uygulanabilir.
2. Yaklaşmama (Konuta/Okula/İşyerine)
Şiddet uygulayan korunan kişinin konuta, okula ve işyerine yaklaşamaz.
Mesafe: Genelde 100 metre, 200 metre gibi belirli bir mesafe belirlenir.
3. İletişim Yasağı
Telefon, mesaj, sosyal medya, e-posta veya üçüncü kişiler aracılığıyla rahatsız etmeme yasağı.
Kapsam: Tüm iletişim araçları dahil.
4. Hakaret/Tehdit/Aşağılama Yasağı
Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
Sosyal medya dahil: Kamuya açık alanlarda da geçerlidir.
5. Silah Teslimi
Bulundurulması veya taşınmasına izin verilen silahın kolluğa teslim edilmesi.
Kamu görevlisi: Zimmetindeki silahı kurumuna teslim eder.
6. Alkol/Uyuşturucu Yasağı
Alkol veya uyuşturucu etkisi altındayken yaklaşmama — tedavisinin sağlanması.
Bağımlılık durumu: Tedavi zorunluluğu getirilebilir.
7. Eşyalara Zarar Vermeme
Korunan kişinin veya müşterek konutun eşyalarına zarar vermeme yasağı.
Kapsam: Ev eşyası, kişisel eşya, araç vb.
8. Çocukla Kişisel İlişki Sınırlaması
Çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da kaldırılması.
Şiddet riski varsa: Görüşme tamamen kaldırılabilir.
Tedbir Kararı Nasıl Alınır? (Başvuru Süreci)
Tedbir Kararı Nasıl Alınır? (Başvuru Süreci)
En Kritik Avantaj: Delil/Belge Aranmayabilir — “Beyan” ile Hız
6284’ün en kritik özelliği, özellikle koruma amacının gereği olarak kararın hızlı verilebilmesi ve bazı tedbirlerde “delil aranmaması” yaklaşımıdır.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul
“Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.”
Pratikte Bu Ne Demek?
Şiddet riskini anlatan tutarlı bir beyan + temel emareler (mesaj, tanık, önceki başvuru vb.) ile çok hızlı şekilde tedbir alınabilir. Sonrasında esas yargılamada (boşanma/ceza) delil standardı daha ayrıntılı tartışılır.
Başvuru Yerleri
- Aile Mahkemesi hâkimi (veya nöbetçi aile mahkemesi)
- Kaymakamlık/Valilik (mülki amir)
- Kolluk birimi (polis/jandarma) — gecikmesinde sakınca varsa hızlı mekanizma
- ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri)
- Cumhuriyet Başsavcılığı
Acil Durumlarda Kolluk Yetkisi
Kolluk amiri (karakol amiri) acil durumlarda uzaklaştırma kararı verebilir.
Ancak: Bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur.
Hâkim onaylamazsa karar geçersiz olur.
Tedbir Süresi: 6 Ay + Uzatma
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm
“Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde, resen, korunan kişinin talebi üzerine uzatılabilir.”
İlk Tedbir: En Çok 6 Ay
Mahkeme veya kolluk tarafından verilen ilk tedbir kararı en fazla 6 ay için verilebilir.
Süre, somut olaya göre daha kısa da belirlenebilir (örn. 3 ay).
Uzatma: Şiddet Tehlikesi Devam Ederse
Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hallerde tedbir uzatılır.
Resen veya talep: Mahkeme kendiliğinden veya korunan kişinin talebi üzerine uzatır.
Tedbir Kararına İtiraz
İtiraz Süresi: 2 Hafta — İtiraz Uygulamayı Durdurmaz
Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Aile Mahkemesi’ne itiraz edilebilir.
Önemli: İtirazın yapılması, kararın uygulanmasını durdurmaz. Karar yürürlükte kalır.
Uzaklaştırma Kararının Boşanma Davası Etkisi (Kritik Nüans)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi: 6284 Boşanmada Tek Başına Kusur Delili Değil
Boşanma davalarında sık hatalı beklenti: “Uzaklaştırma kararı var, demek ki kusur kesin ispatlandı.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi uygulamasında önemli bir uyarı: 6284 tedbirleri beyan esaslı verilebildiğinden, boşanma davasında kusur tespitine otomatik delil sayılmayabilir; mahkeme yine şiddet vakıalarını delil standardıyla değerlendirir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/6780 E., 2024/2956 K.
“… davacı … lehine verilen koruma kararından bahsetmiş ise de 6284 sayılı yasa gereğince alınan koruma önlemlerine ilişkin kararlar beyana dayalı olarak delil ve belge aranmaksızın verilmiş olduğundan kusur tespitine esas alınamayacağı …”
Bu Ne Demek?
- 6284 tedbiri çok önemli bir koruma aracıdır; mutlaka alın
- Ancak boşanma davasında ayrıca darp raporu, mesajlar, tanık, kamera, kolluk tutanağı gibi delillerle vakıaları güçlendirmek gerekir
- 6284 tek başına kusur ispatı için yeterli olmayabilir
Tedbir İhlal Edilirse Ne Olur? (Zorlama Hapsi)
İhlal Yaptırımı: 3-10 Gün, Tekrar 15-30 Gün Zorlama Hapsi
Uzaklaştırma kararına uyulmaması durumunda, şiddet uygulayan hakkında 3 günden 10 güne kadar, tekrarı halinde ise 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi uygulanır.
İhlal Tutanağı
İhlal durumunda kolluk birimleri tutanak tutar ve mahkemeye bildirir.
Korunan kişi de ihbarı yapabilir (112 veya karakol).
Zorlama Hapsi Süreci
Mahkeme ihlali değerlendirir ve zorlama hapsi kararı verir.
Süre: İlk ihlal 3-10 gün, tekrar 15-30 gün.
Amaç: Cezalandırma değil, tedbire uyulmasını sağlamak.
Tedbirin Ağırlaştırılması
İhlal durumunda mahkeme tedbiri ağırlaştırabilir (örn. yaklaşma mesafesi artırılır, yeni tedbirler eklenir).
Velayet değişikliği de gündeme gelebilir.
Hangi Durumda Hangi Tedbir İstenir? (Pratik Eşleştirme)
| Durum | İstenen Tedbir | Gerekçe |
|---|---|---|
| Fiziksel şiddet (darp) | Uzaklaştırma + yaklaşmama + iletişim yasağı | Fiziksel teması tamamen engellemek |
| Tehdit/hakaret (mesaj, telefon) | İletişim yasağı + hakaret/tehdit yasağı | Psikolojik şiddeti durdurmak |
| Ev eşyalarına zarar verme | Eşyalara zarar vermeme + uzaklaştırma | Ekonomik zarar ve sindirme önlemek |
| Silahla tehdit | Silah teslimi + uzaklaştırma + yaklaşmama | Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak |
| Alkol/uyuşturucu etkisinde şiddet | Alkol/uyuşturucu etkisinde yaklaşmama + tedavi zorunluluğu | Kontrol kaybı durumlarını engellemek |
| Çocuğa yönelik şiddet/taciz | Çocukla kişisel ilişki sınırlama/refakatçi + uzaklaştırma | Çocuğun güvenliğini sağlamak |
| Ekonomik bağımlılık | Geçici maddi yardım + çalışma desteği (kreş) + barınma | Mağdurun ekonomik bağımsızlığını sağlamak |
| Takip/sosyal medya rahatsızlığı | İletişim yasağı + yaklaşmama + yakınlara yaklaşmama | Stalking davranışını durdurmak |
Başvuru Yaparken Yazılması Gerekenler (Dilekçe/Başvuru İçeriği)
Tedbir Başvurusu Güçlendirme Rehberi
Tedbir başvurusu (mahkeme/kolluk/mülki amir) pratikte şu unsurlarla güçlenir:
1. Somut Olay Anlatımı
- Tarih-saat-yer belirtmek
- Tekrar eden olaylar varsa kronoloji oluşturmak
- En son olay ile başlamak, sonra geçmiş olayları eklemek
- Detaylı ve tutarlı anlatım
2. Risk Değerlendirmesi
- Tehdit var mı? (ölüm tehdidi, yaralama tehdidi)
- Silah var mı? (evde/işte silah bulunması)
- Daha önce darp var mı? (önceki şiddet olayları)
- Çocuk var mı? (çocuğa yönelik tehdit/şiddet)
3. İstenen Tedbirler Listesi
- Yaklaşmama hangi adreslere? (ev, okul, işyeri)
- İletişim yasağı hangi kanallar? (telefon, mesaj, sosyal medya)
- Silah teslimi gerekli mi?
- Çocukla kişisel ilişki nasıl olmalı?
- Barınma yeri gerekli mi?
4. Delil Ekleri
- Mesaj ekran görüntüsü
- Darp raporu (sağlık raporu)
- Tanık isimleri ve iletişim bilgileri
- Fotoğraf (yaralanma, eşya hasarı)
- Önceki kolluk başvurusu/tutanağı
5. Tebligat/Gizlilik İhtiyacı
- Adres gizliliği talebi (KİHBİ)
- Tebligat adresi (güvenli adres)
- Acil iletişim numarası
- Özel riskler (silah, bağımlılık)
İzmir’de Uzaklaştırma Kararı ve 6284 Uygulaması
İzmir Aile Mahkemelerinde 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı ve diğer koruyucu/önleyici tedbirler hızlı şekilde uygulanmaktadır. Kolluk birimleri (polis/jandarma) acil durumlarda uzaklaştırma kararı verebilmekte ve 24 saat içinde mahkeme onayına sunmaktadır. ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri) İzmir’de aktif çalışmakta ve mağdurlara psikolojik destek, hukuki danışmanlık ve barınma yeri sağlanması konularında yardımcı olmaktadır. Tedbirler ilk defa en çok 6 ay için verilmekte; şiddet tehlikesi devam ederse resen veya talep üzerine uzatılmaktadır. Delil veya belge aranmaksızın beyan esaslı hızlı koruma sağlanmaktadır. İhlal durumunda 3-10 gün zorlama hapsi, tekrarında 15-30 gün zorlama hapsi uygulanmaktadır. Boşanma davalarında 6284 kararı tek başına kusur delili sayılmamakta; Yargıtay 2. HD içtihadı uyarınca ek delillerle desteklenmesi gerekmektedir. İzmir avukat danışmanlığında uzaklaştırma kararı başvuruları güvenle yürütülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
6284 koruma kararı alınca ne kadar sürede uygulanır?
6284 koruma kararı derhal uygulanır. Kolluk birimleri tarafından uzaklaştırma hemen icra edilir. Mahkeme kararı veya kolluk kararı (24 saat içinde mahkeme onaylı) ile şiddet uygulayan kişi evden/bulunduğu yerden uzaklaştırılır. İtiraz yapılsa bile karar yürürlükte kalır.
Uzaklaştırma kararı evlilik birliğini sona erdirir mi?
Hayır. Uzaklaştırma kararı evlilik birliğini sona erdirmez; sadece koruyucu bir tedbir niteliğindedir. Ancak uzaklaştırma kararı sonrası genelde boşanma davası açılır. Evlilik birliği boşanma kararı ile sona erer; uzaklaştırma kararı bu süreçte koruma sağlar.
Uzaklaştırma kararı varken çocukla görüşme olur mu?
Uzaklaştırma kararında çocukla kişisel ilişki ayrıca düzenlenir. Şiddet riski varsa görüşme refakatçi eşliğinde olabilir, sınırlanabilir veya tamamen kaldırılabilir. Ancak kural olarak uzaklaştırma çocukla görüşmeyi otomatik olarak engellemez; mahkeme ayrıca karar verir.
6284 kararı sadece kadınlar için mi geçerlidir?
Hayır. 6284 sayılı Kanun kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları için geçerlidir. Erkekler de şiddet mağduru olmaları durumunda 6284 kapsamında koruma talep edebilirler. Kanun isminde “kadın” geçse de uygulama tüm şiddet mağdurlarını kapsar.
Uzaklaştırma kararına itiraz edersem ne olur?
Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Aile Mahkemesi’ne itiraz edebilirsiniz. Ancak itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz; karar yürürlükte kalmaya devam eder. Mahkeme itirazı değerlendirir ve ya reddeder ya da kararı değiştirir. İtiraz süreci tedbirin icrasını engellemez.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından 6284 sayılı Kanun, Anayasa Mahkemesi kararları, Yargıtay 2. HD içtihatları ve İzmir Aile Mahkemeleri uygulamaları esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
6284 sayılı Kanun; Anayasa Mahkemesi Genel Kurul ve Birinci Bölüm kararları; Yargıtay 2. HD 2023/6780 E., 2024/2956 K.; ŞÖNİM uygulaması; zorlama hapsi yaptırımları. Son güncelleme: Nisan 2025.
Yasal Kaynaklar
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun; Anayasa Mahkemesi kararları; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatları.
İzmir Boşanma Avukatı — Uzaklaştırma Kararı
6284 uzaklaştırma kararı başvurusu, koruma tedbirleri, boşanma davaları ve aile hukuku konusunda İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.