Yurt Dışı Boşanma Davaları Tanıma ve Tenfiz Süreci (MÖHUK) – 2026
Yurt dışı boşanma davalarının tanıma ve tenfiz süreci nasıldır?
Yurt dışı mahkemelerinden alınan boşanma kararlarının Türkiye’de geçerli olması için Tanıma (boşanmanın kabulü) veya Tenfiz (nafaka, velayet ve tazminat gibi icrai kararların uygulanması) davası açılması zorunludur. Bu kararlar 5718 sayılı MÖHUK kapsamında dava yoluyla, Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında ise idari yolla nüfus müdürlüğüne tescil ettirilebilir. Dava, evrakların tam olmasına ve tebligat süreçlerine bağlı olarak genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında sonuçlanır.
- 1. Tanıma: Yurt dışı boşanma kararının Türkiye’de kesin hüküm olarak kabul edilmesidir. Sadece boşanma durumu için yeterlidir; karşılıklılık şartı aranmaz
- 2. Tenfiz: Yurt dışı kararının Türkiye’de icra edilebilmesini sağlayan işlemdir. Velayet, nafaka veya tazminat kararları için zorunludur; karşılıklılık şartı aranır
- 3. İdari yol (Nüfus Tescili): Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca dava açmadan, doğrudan nüfus müdürlüğü veya konsolosluğa başvurarak boşanmanın nüfusa tescili mümkündür
- Gerekli Belgeler: Boşanma kararının aslı, kesinleşme şerhi, apostil belgesi, yeminli tercüme ve noter onayı
Yurt dışında verilen boşanma kararları Türkiye’de doğrudan geçerli sayılmaz; bu kararların Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanıma ve tenfiz işlemlerinin tamamlanması gerekir. Süreç; kararın niteliğine, tarafların durumuna ve kararın verildiği ülkeye göre farklılık gösterir. Bu rehberde tanıma ve tenfiz kavramlarını, gerekli belgeleri, dava süreci ve görevli mahkemeyi, dava şartlarını, Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari tescil yolunu, velayet ve nafaka kararlarının durumunu, sürelerini, masraflarını ve İzmir uygulamasını sistematik biçimde aktarıyorum.
Yurt Dışı Boşanma Kararının Türkiye’deki Geçerliliği
Yabancı Boşanma Kararı Doğrudan Geçerli Değildir
Yurt dışında verilen bir boşanma kararı, Türk Mahkemeleri tarafından tanınmadığı sürece Türkiye’de hukuki sonuç doğurmaz. Bu nedenle taraflar Türkiye’de hâlâ evli görünür; yeniden evlenemez, mal rejimi tasfiyesi yapamaz ve nüfus kaydı güncellenmez (5718 sayılı MÖHUK).
İzmir Avukat — Tanıma ve Tenfiz Davası
Yurt dışı boşanma kararı tanıma, tenfiz, apostil, nüfus tescili ve İzmir’de uluslararası hukuk konularında hukuki destek alın.
Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark
| Kıyas Noktası | Tanıma | Tenfiz |
|---|---|---|
| Tanımı | Yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil olarak kabulü | Yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilir hale getirilmesi |
| Ne için yeterli? | Sadece boşanma durumunun nüfusa tescili | Velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı kararları |
| Karşılıklılık şartı | Aranmaz | Aranır (MÖHUK m.54/a) |
| Hangi durumda gerekir? | Sadece boşanma kesinleşmiş ve ek talep yoksa | Yabancı kararda icra gerektiren hüküm varsa |
| İlişki | Tenfize göre dar kapsamlıdır | Tanımayı içine alır; tenfiz tanımayı da kapsar |
MÖHUK m.50 — Tenfiz Kararı
“Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.”
Gerekli Belgeler
Süreci Başlatmak İçin Yurt Dışından Alınacak Temel Evraklar
Yurt dışı mahkemeden alınacak temel evrakların eksiksiz olması gerekir.
1. Boşanma Kararının Aslı
İlgili ülkenin mahkemesi tarafından mühürlü, ıslak imzalı orijinal karar metni.
Önemli: Fotokopi veya basit suret kabul edilmez.
2. Kesinleşme Şerhi
Kararın kesinleştiğine ve başka bir yargı yoluna başvurulamayacağına dair belge.
Kim verir: Karara veren mahkeme tarafından düzenlenir veya kararın üzerine şerh konulur.
3. Apostil Belgesi
Lahey Sözleşmesi kapsamında evrakların uluslararası geçerliliğini sağlayan onay yazısı.
Apostil olmayan ülkeler: Konsolosluk onayı gerekir.
4. Tercüme ve Noter Onayı
Yabancı dildeki tüm belgelerin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi ve noter veya konsolosluk onayından geçmesi.
5. Kimlik Belgeleri
Tarafların T.C. kimlik veya pasaport fotokopileri.
Yabancı eş varsa: Pasaportun noter tasdikli Türkçe tercümesi.
6. Vekaletname (Avukatla başvuru için)
Noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekaletname.
Yurt dışı vekaleti: Konsolosluk onaylı veya apostil şerhli olmalıdır.
Apostil Şerhi Nereden Alınır?
Apostil şerhi, kararın verildiği ülkenin yetkili makamlarından alınır. Türkiye için Apostil şerhi verme yetkisi; idari belgeler için valiliklere, adli belgeler için Ağır Ceza Mahkemesi kuruluşu olan merkezlerdeki Adalet Komisyonu Başkanlıklarına aittir. Apostil şerhi olmayan ülkelerden alınan belgeler için konsolosluk onayı zorunludur.
Dava Süreci ve Görevli Mahkeme
Görevli Mahkeme
Boşanmalarda görevli mahkeme Aile Mahkemeleridir.
Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla görevlidir.
Yetkili Mahkeme
Davalının Türkiye’de yerleşim yeri yoksa İstanbul, Ankara veya İzmir Aile Mahkemelerinde dava açılabilir.
Türkiye’de yerleşim yeri varsa o yer mahkemesi yetkilidir.
Dava Türü
Sadece boşanma durumu için “Tanıma” davası yeterlidir.
Ancak velayet, nafaka veya tazminat gibi kararlar varsa “Tenfiz” davası açılmalıdır.
MÖHUK m.51 — Yetkili Mahkeme
“Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.”
Dava Şartları
MÖHUK m.54: Tanıma ve Tenfiz Davası Şartları
Tanıma ve tenfiz davasının Türk mahkemelerince kabul edilmesi için başlıca şartlar şunlardır:
1. Karşılıklılık Esası
Kararın verildiği ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, kanun hükmü veya fiili uygulama bulunmalıdır.
Önemli: Karşılıklılık şartı sadece tenfiz için aranır, tanıma için aranmaz.
2. Türk Kamu Düzenine Açıkça Aykırı Olmamak
Yabancı mahkeme kararı Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
Örnek: Tek taraflı dini boşanma (talak) gibi kararlar kamu düzenine aykırı sayılabilir.
3. Savunma Hakkına Riayet
Davalının usulüne uygun şekilde çağrıldığının ve savunma hakkının kısıtlanmadığının belgelenmesi gerekir.
Aksi halde: Tanıma veya tenfiz reddedilir.
4. Kesinleşmiş Karar
Kararın yabancı ülke usul hukukuna göre kesinleşmiş olması zorunludur.
Kesinleşme: Şerhle veya yetkili makam yazısıyla ispatlanır.
5. Münhasır Yetki Dışında Olma
Yabancı mahkeme kararı, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmiş olmamalıdır.
6. Hukuki İlişki Bulunması
Davalı itiraz ederse, kararın dava konusu veya taraflarla gerçek bir hukuki ilişkisinin bulunduğu kanıtlanmalıdır.
Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A — İdari Yolla Tescil
Dava Açmadan Doğrudan Nüfusa Tescil İmkanı
08.02.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile yurt dışı boşanma kararları, dava açmadan doğrudan nüfus müdürlüklerine ya da konsolosluklara başvurarak nüfus kütüğüne tescil edilebilmektedir.
Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A
“Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin olarak verilen kararlar; bizzat veya vekilleri aracılığıyla tarafların birlikte veya taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması halinde Türk vatandaşı olan diğer taraf veya vekilinin tek başına başvurması, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir.”
Birlikte Başvuru
Türk vatandaşı eşler bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurabilir.
Müracaat aynı anda yapılmadıysa diğer taraf 90 gün içinde başvurmalıdır.
Tek Taraflı Başvuru
25.03.2020 değişikliği ile taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa, Türk vatandaşı diğer taraf tek başına başvurabilir.
Başvuru Yerleri
– Yurt içinde: Yerleşim yeri il nüfus müdürlüğü
– Yurt dışında: Türk konsoloslukları
– Yerleşim yeri yoksa: Adana, Ankara, İzmir, İstanbul vb. illerden birisi
Önemli: İdari Tescil Sadece Boşanma İçin Geçerlidir
Nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden yapılan tescil, yalnızca boşanma durumunu nüfusa işler. Velayet, nafaka, mal rejimi tasfiyesi ve tazminat gibi tenfiz gerektiren hükümler için ayrıca Türk Mahkemelerinde tenfiz davası açılması zorunludur.
Velayet, Nafaka ve Tazminat Kararlarının Durumu
Velayet, Nafaka ve Tazminat Kararlarının Durumu
Velayet Kararları
Yabancı ülkede verilen velayet kararı, Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz edilmelidir.
Kritik: Türkiye’nin Çocukların Velayetine İlişkin Avrupa Sözleşmesi’ne taraf olması nedeniyle ortak velayet kararları artık tanınabilmektedir.
Nafaka Kararları
Yabancı nafaka kararı sadece tanıma ile değil, tenfiz ile icraya konulabilir.
Nafaka alacaklısı tenfiz davası açmadan, yabancı karara dayalı olarak Türkiye’de icra başlatamaz.
Maddi ve Manevi Tazminat
Yabancı tazminat kararının Türkiye’de icra edilmesi için tenfiz şarttır.
Alternatif: Boşanma tanındıktan sonra Türkiye’de yeni tazminat davası da açılabilir.
Mal Rejimi Tasfiyesi
Yabancı kararın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde tasfiye davası açılmalıdır.
Hukuk Genel Kurulu Kararı: Süre, yabancı mahkeme kararının kesinleşme tarihinde başlar.
Tanıma ve Tenfiz Davası Süreci
1. Belge Hazırlama
Karar aslı, kesinleşme şerhi, apostil, yeminli tercüme ve noter onayı temin edilir.
2. Vekaletname (Opsiyonel)
Avukatla çalışılacaksa noter veya konsoloslukta özel yetki içeren vekaletname düzenlenir.
3. Dilekçe ve Dava Açılışı
Yetkili Aile Mahkemesine dilekçe verilerek dava açılır; harç ve gider avansı yatırılır.
4. Tebligat
Davalıya yurt içi veya yurt dışı tebligat yapılır. Yurt dışı tebligat süreyi uzatır.
5. Duruşma
Basit yargılama usulü uygulanır. Tanıklar dinlenmez; kamu düzenine aykırılık incelenir.
6. Karar ve Kesinleşme
Mahkeme tanıma ve tenfize karar verir. Kesinleşmeyle birlikte nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Dava Süresi ve Masrafları
| Durum | Süre | Etken |
|---|---|---|
| Her iki taraf da avukatla temsil | 1-3 ay | Tebligat sorunu yok, hızlı sonuç |
| Davalı yurt dışında, avukat var | 3-6 ay | Yurt dışı tebligat süreci |
| Davalı yurt dışında, avukat yok | 6-12 ay | Tebligat ve dil engelleri |
| Davalıya ulaşılamıyor | 1 yıl ve üzeri | İlanen tebligat gerekebilir |
Maktu Harç
Tanıma ve tenfiz davası maktu harca tabidir. Her yıl Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenir.
Gider Avansı
Davanın açılması sırasında gider avansı yatırılması zorunludur.
Vekalet Ücreti
Avukat seçimine bağlıdır; Türkiye Barolar Birliği tarifesi referans alınır.
İzmir’de Tanıma ve Tenfiz Uygulaması
İzmir Aile Mahkemelerinde yurt dışı boşanma kararlarının tanıma ve tenfizi 5718 sayılı MÖHUK ve Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca uygulanmaktadır. Davalının Türkiye’de yerleşim yeri yoksa İstanbul, Ankara ve İzmir Aile Mahkemelerinden birinde dava açılabilmesi nedeniyle İzmir, özellikle Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa ve İsviçre gibi Avrupa ülkelerinde yaşayan Türk vatandaşları için sıkça tercih edilen yargı çevresidir. Karşıyaka, Bornova, Konak, Buca, Çiğli, Bayraklı, Gaziemir ve Narlıdere başta olmak üzere İzmir genelinden gelen tanıma ve tenfiz talepleri görevli aile mahkemeleri tarafından değerlendirilmektedir. İzmir pratiğinde her iki tarafın avukatla temsil edildiği durumlarda dava ortalama 1-3 ay içinde sonuçlanmakta; tebligat sorunu yoksa daha kısa sürede karar verilebilmektedir. İzmir İl Nüfus Müdürlüğü ve İzmir’deki Aile Mahkemelerinde Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari yolla tescil başvuruları da kabul edilmekte; bu yolla dava açmadan boşanma nüfusa işlenebilmektedir. Velayet, nafaka ve mal rejimi tasfiyesi gibi tenfiz gerektiren hükümler için ayrıca Aile Mahkemesinde dava açılması zorunludur. Genel mevzuat ve resmi süreçler için T.C. Adalet Bakanlığı resmi sitesi referans alınmaktadır. İzmir boşanma avukatı danışmanlığında yurt dışı boşanma kararlarının tanıma ve tenfizi süreci hızlı ve güvenli yürütülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıma ve tenfiz arasındaki fark nedir?
Tanıma; yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil olarak kabul edilmesidir. Tenfiz ise; yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilmesini sağlayan hukuki işlemdir. Sadece boşanma kararı için tanıma yeterlidir; ancak velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı gibi icra gerektiren hükümler varsa tenfiz zorunludur. Tenfiz tanımayı da kapsar; yani tenfize hükmedildiğinde otomatik olarak tanıma da sağlanmış olur.
Yurt dışı boşanma kararını tanıma için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?
Hayır. 25.03.2020 değişikliğinden sonra Türkiye’deki bir avukata noter veya konsolosluk onaylı özel vekaletname vererek, Türkiye’ye gelmeden tanıma tenfiz davanızı yürütebilirsiniz. Vekaletname yurt dışında düzenleniyorsa apostil şerhi gerekir. Vekille başvuru Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari tescil için de geçerlidir.
Tanıma ve tenfiz davası için zamanaşımı var mı?
Tanıma ve tenfiz davası açmak için zamanaşımı süresi yoktur; her zaman dava açılabilir. Ancak mal rejiminin tasfiyesi için yabancı mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde dava açılması gerekir. Hukuk Genel Kurulu 2022/1205 E. 2023/1188 K. sayılı kararına göre bu süre, yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihte başlar.
Tanıma tenfiz davası ne kadar sürer?
Her iki taraf da avukatla temsil ediliyorsa dava 1-3 ay içinde sonuçlanabilir. Taraflardan biri yurt dışında ve avukatla temsil edilmiyorsa yurt dışı tebligat süreçleri nedeniyle dava 6-12 ay arasında sürebilir. Davalıya ulaşılamayan ve ilanen tebligat gereken durumlarda süreç bir yılı aşabilir.
Apostil şerhi nedir ve nereden alınır?
Apostil şerhi, Lahey Sözleşmesi kapsamında bir belgenin uluslararası geçerliliğini sağlayan onay damgasıdır. Kararın verildiği ülkenin yetkili makamlarından alınır. Türkiye’de Apostil verme yetkisi; idari belgeler için valiliklere, adli belgeler (mahkeme kararları) için ise Ağır Ceza Mahkemesi kuruluşu olan merkezlerdeki Adalet Komisyonu Başkanlıklarına aittir. Apostil olmayan ülkelerden alınan belgeler için konsolosluk onayı zorunludur.
Nüfus müdürlüğü üzerinden idari tescil mümkün mü?
Evet. Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca, yabancı mahkeme veya idari makamlarca verilen boşanma kararları dava açılmadan doğrudan nüfus müdürlüğüne ya da konsolosluğa başvurularak tescil edilebilir. Bunun için kararın kesinleşmiş olması, Türk kamu düzenine aykırı olmaması ve gerekli belgelerin (apostil, yeminli tercüme, noter onayı) tam olması gerekir. Tek taraflı başvuru, eşin ölmüş veya yabancı olması halinde mümkündür.
Yurt dışı velayet kararı Türkiye’de geçerli mi?
Yurt dışında verilen velayet kararı Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz edilmelidir; sadece tanıma yeterli değildir. Türkiye’nin 25.03.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 6684 sayılı kanunla taraf olduğu Çocukların Velayetine İlişkin Avrupa Sözleşmesi sayesinde ortak velayet kararları da artık Türk Mahkemelerince tanınabilmektedir. Velayet kararı tenfiz edilirken çocuğun üstün yararı ve Türk kamu düzenine uygunluğu değerlendirilir.
Yurt dışı boşanmadan sonra Türkiye’de yeniden evlenebilir miyim?
Hayır, yurt dışı boşanma kararı Türkiye’de tanınmadan veya nüfus kütüğüne tescil edilmeden yeniden evlenemezsiniz. Türk hukukuna göre hala evli görünür ve nikah başvurunuz reddedilir. Yeniden evlenmek için öncelikle tanıma davası açmanız veya Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari yolla tescil yaptırmanız gerekir.
Karşı taraf tanımaya razı değilse dava nasıl ilerler?
Karşı tarafın rızası dava açmaya engel değildir. Tanıma ve tenfiz davası tek taraflı olarak da açılabilir. Karşı tarafa usulüne uygun tebligat yapılarak savunma hakkı verilir. Karşı taraf yalnızca MÖHUK m.54’teki şartların eksikliğini (örneğin kararın kesinleşmemiş olması veya kamu düzenine aykırılık) ileri sürerek itiraz edebilir. Hâkim kararın esasını incelemez; sadece tanıma şartlarını değerlendirir.
Yurt dışında boşanan kadın için iddet müddeti ne zaman başlar?
MÖHUK m.59 uyarınca “yabancı ilamın kesin hüküm veya kesin delil etkisi yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder.” Buna göre, yurt dışında boşanan kadın için iddet (bekleme) süresi yabancı mahkeme boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren başlar. Türkiye’de tanıma sonrası bu süreyi yeniden beklemek gerekmez.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Aslan tarafından 5718 sayılı MÖHUK, Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A ve İzmir Aile Mahkemeleri uygulamaları esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
5718 sayılı MÖHUK m.50-59; Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A; tanıma ve tenfiz davası; apostil; idari tescil; velayet, nafaka ve tazminat tenfizi. Son güncelleme: 2026.
Yasal Kaynaklar
5718 sayılı MÖHUK m.50-59; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A; Yabancı Ülke Adli veya İdari Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik; Hukuk Genel Kurulu içtihatları; Lahey Sözleşmesi.
İzmir Boşanma Avukatı — Tanıma ve Tenfiz
Yurt dışı boşanma kararının tanıma ve tenfizi, apostil işlemleri, MÖHUK uygulamaları ve uluslararası boşanma konularında İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.