HTS Kayıtları Nedir? Ceza Davalarında Delil Başlangıcı Sayılır mı? 2026

Hayır. HTS raporlarında konuşma ses kayıtları bulunmaz. HTS yalnızca trafik verilerini içerir: aramanın kim tarafından yapıldığı, kime yapıldığı, ne zaman ve hangi baz istasyonundan sinyal alındığı bilgisi. Konuşma içeriği için ayrıca CMK m.135/1 kapsamında “iletişimin dinlenmesi ve kayda alınması” kararı gerekir. Bu tedbirin şartları: (1) Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı, (2) Başka suretle delil elde etme imkanının bulunmaması, (3) Sadece hakim kararı (istisnaen savcının 24 saat içinde hakim onayına sunulan kararı), (4) Azami 2 ay + 2 ay uzatma süresi, (5) Sadece CMK m.135/8’de sayılan katalog suçlar (kasten öldürme, uyuşturucu ticareti, terör suçları, örgütlü suçlar, silahlı yağma, işkence, cinsel saldırı vb.). Katalog suç olmayan durumlarda konuşma dinleme mümkün değildir. Ayrıca dinleme kayıtları geçmişe dönük değil, karardan sonraki döneme aittir; geçmiş konuşmaların ses kaydı teknik olarak da mümkün değildir çünkü operatörler ses verisi kaydetmez, yalnızca trafik verisi tutar. HTS raporunda yalnızca konuşma yapıldığının kaydı görünür, ne konuşulduğu görünmez.

Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2015/540 sayılı yerleşik içtihadına göre HTS kaydı ve baz çakışması tek başına mahkumiyete yeterli değildir. Anayasa m.38, CMK m.223 ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca mahkumiyet için suçun şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerekir. Sebepleri: (1) Baz istasyonu kapsama alanı geniş; şehir merkezinde 300m-1km, kırsalda 3km-10km olabilir, bu alanda binlerce kişi yaşar/çalışır. (2) HTS konuşma içeriğini göstermez, meşru sebeple görüşme yapılmış olabilir (iş, akrabalık, arkadaşlık). (3) Aynı bölgede bulunma tesadüf, aynı iş yerinde çalışma veya ortak sosyal etkinlik kaynaklı olabilir. Yargıtay 6. CD 2020/8756 ve 16. CD 2019/8756 kararları bu ilkeyi teyit eder. Mahkumiyet için HTS’nin şu delillerle desteklenmesi gerekir: (a) Güvenlik kamerası görüntüsü, (b) Tanık ifadesi, (c) DNA veya parmak izi, (d) Sanık ikrarı, (e) Fiziksel delil (silah, uyuşturucu). HTS destekleyici delil olarak “delil zincirinin bir halkası” niteliğindedir; ana delil değildir. Sanık sadece HTS/baz çakışmasına dayalı mahkumiyet kararına karşı istinaf ve temyiz aşamalarında Yargıtay içtihatlarına dayanarak bozma talebinde bulunabilir. Bu tür temyiz taleplerinin kabul edilme oranı yüksektir.

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yönetmelik ve BTK düzenlemeleri uyarınca GSM operatörleri (Türkcell, Vodafone, Türk Telekom) HTS trafik verilerini asgari 2 yıl süreyle saklamak zorundadır. Yani hakim kararı alınarak talep edildiğinde son 2 yıla ait arama, mesaj, veri bağlantısı ve baz istasyonu bilgileri döküm halinde temin edilebilir. 2 yıl aşıldıktan sonra veriler silinmiş olabilir ve talep edilemez. İstisnalar: (1) Fatura ve borç ilişkisi kayıtları daha uzun süre saklanabilir (5-10 yıl). (2) Devam eden soruşturma nedeniyle özel korumaya alınan kayıtlar. (3) 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim sağlayıcıların internet log kayıtları 1 yıl, içerik sağlayıcıların 6 ay – 2 yıl arasında. Süre öncesi talep önemi: Sanığın lehine olan HTS kayıtları (özellikle alibi ispatı için) 2 yıl geçtikten sonra alınamayabilir. Bu nedenle savunma tarafının olayın soruşturma aşamasında erken davranıp lehine olan HTS kayıtlarını hakim kararıyla talep etmesi kritik önem taşır. Sanık avukat tuttuğunda ilk adımlardan biri, sanık lehine HTS talebi hazırlamak olmalıdır. Talep süreci: (a) Hakim kararı alınır, (b) Karar operatöre gönderilir, (c) Operatör ortalama 1-4 hafta içinde döküm hazırlar, (d) Adli bilişim uzmanı analiz için görevlendirilir.

Hayır. WhatsApp, Signal, Telegram, Facetime, Google Meet gibi uygulamalar üzerinden yapılan aramalar ve mesajlar mobil operatörün ses ve SMS trafik verilerinde görünmez ve HTS dökümünde çıkmaz. Bu iletişimler mobil internet paketleri üzerinden şifreli olarak akar. HTS raporunda görülebilecek tek şey; internet bağlantısının başladığı saat, kullanılan veri miktarı ve hangi baz istasyonundan sinyal alındığıdır. Hangi uygulamanın kullanıldığı, kimle konuşulduğu, ne yazıldığı veya konuşma süresi HTS’de görünmez. Bu, hem savunma hem soruşturma için önemli bir sınırdır. WhatsApp içeriğine ulaşmanın yolları: (1) Cihazın adli bilişim imajı (CMK m.134): Şüphelinin cep telefonu hakim kararı ile ele geçirilir, Cellebrite UFED veya Magnet AXIOM gibi yazılımlarla imaj alınır. WhatsApp veritabanı dosyası (msgstore.db) çıkarılıp okunur. (2) Bulut yedekleri: Google Drive veya iCloud üzerindeki WhatsApp yedeklerine erişim için ayrıca bulut sağlayıcıya yönelik uluslararası adli yardımlaşma (MLA) prosedürü işletilir. (3) Karşı taraf cihazı: Yazışmanın diğer tarafındaki cihazdan imaj alınabilir. (4) Rıza ile paylaşım: Kişi kendi ile yapılan yazışmayı mahkemeye sunabilir (TCK m.132/3 açık ifşa istisnası). Yani HTS ile WhatsApp içeriği asla ele geçirilemez; ayrı bir CMK 134 imaj süreci gerekir.

Hayır. Aynı baz istasyonundan sinyal vermek (baz çakışması) tek başına suç ortaklığı için yeterli değildir. Yargıtay 6. CD 2020/8756 ve 16. CD 2019/8756 sayılı kararlarında bu ilke net biçimde vurgulanmıştır. Baz çakışmasının delil değerini sınırlayan faktörler: (1) Kapsama alanı geniş: Şehir merkezinde 300m-1km, banliyöde 1-3km, kırsalda 3-10km kapsama alanı vardır. Bu alanda binlerce hatta on binlerce kişi yaşar/çalışır. (2) Sektör bilgisi bile darlaştırmaz: Her baz istasyonu 3 sektöre bölünse dahi (120 derecelik dilimler), bir sektörde bile yüzlerce kişi olabilir. (3) Konuşma içeriği bilinmez: İki kişi arasında görüşme olduğu HTS’de görünse bile ne konuştukları bilinmez; suç konusu görüşme mi, meşru iş görüşmesi mi, akrabalık konuşması mı? (4) Meşru sebep yok değildir: Aynı iş yerinde çalışma, aynı sokakta oturma, aynı sosyal etkinliğe katılma, komşuluk, akrabalık gibi çok sayıda meşru sebep vardır. Suç ortaklığı için baz çakışmasının şu delillerle desteklenmesi gerekir: (a) Sanıklar arasında suça özgü konuşmayı gösteren dinleme kaydı (CMK m.135/1 kararıyla), (b) Aynı yerde birlikte bulunulduğunu gösteren kamera kaydı, (c) Tanık beyanı, (d) Ortak fiziksel delil (aynı silah, uyuşturucu), (e) Sanık ikrarı. Şüpheden sanık yararlanır ilkesi bu kesin delil eşiğini talep eder.

HTS raporuna itiraz 7 aşamalı bir süreçtir. (1) Usul denetimi: HTS’nin CMK m.135 usulüne uygun alınıp alınmadığı denetlenir. Kontrol edilecek noktalar: Hakim kararı mevcut mu? Savcı kararı 24 saat içinde hakim onayına sunuldu mu? Kararda somut şüphe sebepleri belirtilmiş mi? “Başka suretle delil elde etme imkanının bulunmaması” gerekçesi yer alıyor mu? Usul aykırılığı varsa CMK m.217/2 uyarınca delil dosyadan dışlanmalıdır. (2) Rapor içeriği analizi: Bilirkişi raporunda kullanılan kapsama alanı sayısı somut ölçüme mi dayanıyor yoksa varsayım mı? Handover kayıtları eksiksiz sunulmuş mu? Zaman senkronizasyon hataları göz önüne alınmış mı? (3) Baz istasyonu kapsama alanı itirazı: Baz istasyonunun anten yüksekliği, çıkış gücü, sektör bilgisi, coğrafi engeller ve yapılaşma dikkate alınarak kapsama alanının yeni bir bilirkişi raporu ile tekrar belirlenmesi talep edilir. (4) Karşı uzman mütalaası: Bağımsız bir adli bilişim/telekomünikasyon uzmanından özel mütalaa alınır. Bu rapor: uzmanın sertifikaları, alternatif kapsama alanı hesabı, meşru sebep senaryoları, teknik hatalar ve Yargıtay içtihatlarına atıfları içerir. (5) Alibi delili sunulması: Sanık lehine HTS talebi, güvenlik kamerası kayıtları, tanık beyanı gibi olay saatinde başka yerde bulunduğunu gösteren deliller sunulur. (6) Duruşmada tartışma: CMK m.217/1 uyarınca duruşmada delillerin tartışılması hakkı kullanılır; bilirkişi duruşmaya çağrılıp sorgulanır. (7) Nihai savunmada şüpheden sanık yararlanır ilkesi ileri sürülerek beraat talebi yapılır. Sanık avukatının HTS analizi konusunda uzman olması veya uzman danışman ile çalışması kritik önem taşır.

Hayır. Sanık ile başka kişiler arasındaki telefon görüşme sıklığı tek başına suçu ispatlamaz. Yargıtay 16. CD 2019/8756 sayılı kararında bu ilke şöyle vurgulanır: “HTS raporundaki görüşme sıklığı ve müşteki ile şüpheli arasındaki iletişim yoğunluğu, tek başına örgüt üyeliğini veya suça iştirakı ispatlamaz.” Sebepler: (1) Konuşma içeriği bilinmez: HTS sadece kim, ne zaman, kimle konuştuğunu gösterir; ne konuşulduğu bilinmez. Meşru iş, akrabalık, arkadaşlık, sosyal ilişki veya ortak faaliyet kaynaklı olabilir. (2) Sık iletişim doğaldır: İş ortakları, akrabalar, yakın arkadaşlar günde onlarca kez görüşebilir. Bu sıklık kendiliğinden suç şüphesi doğurmaz. (3) Meşru sebeplerin varlığı: Aynı iş yerinde çalışma, ortak ticari faaliyet, akrabalık, arkadaşlık, komşuluk, spor kulübü üyeliği, dini/sosyal etkinlik gibi çok sayıda meşru bağ olabilir. Yargıtay’ın aradığı destekleyici deliller: (a) Konuşma içeriğinin dinleme kaydıyla (CMK m.135/1 katalog suçlarda) suça özgü olduğunun gösterilmesi, (b) Aynı olay yerinde birlikte bulunulması (kamera kaydı), (c) Ortak fiziksel delil (silah, uyuşturucu vb.), (d) Tanık beyanı, (e) Sanık ikrarı, (f) Sanıklar arasında suça özgü para transferi. Sanığın savunma stratejisi: Görüşme sıklığının meşru sebeplerini somut biçimde açıklamak (aynı iş yerinde çalışıyoruz, kuzeniz, komşuyuz vb.) ve mahkemenin bu bağı doğrulayacağı belgeler sunmak (SGK kayıtları, nüfus kayıt örneği, ikametgah belgesi vb.).

HTS raporu operatöre göre biçimsel farklılık gösterse de temelde standart bir Excel/CSV tablosudur. Sütunlar genellikle şu bilgileri içerir: (1) Tarih ve Saat: Saniye hassasiyeti ile aramanın başlangıç ve bitiş zamanı. (2) A Tarafı: Arayan numara (uluslararası formatta, +90 5XX XXX XX XX). (3) B Tarafı: Aranan numara. (4) Görüşme Türü: Giden/gelen çağrı, SMS, veri bağlantısı, roaming. (5) Süre: Görüşme saniyesi veya SMS için gönderim onayı. (6) Cell ID: Baz istasyonu benzersiz kodu (6-8 haneli sayı). (7) Cell Adı: Baz istasyonunun bölge/adres bilgisi (ör: “İzmir_Karşıyaka_Merkez_12”). (8) Sektör (Azimuth): Antenin hangi yöne bakan sektöründen sinyal alındığı (0-360 derece). (9) IMEI: Kullanılan cihazın uluslararası kimliği. (10) IMSI: SIM kartın uluslararası abone kimliği. Raporun okunuşu: Bir HTS raporunu doğru okumak için satır satır analiz gerekir. Örnek yorumlama: “15.03.2026 saat 14:23:15 – Sanık X, Mağdur Y’yi aradı. Süre 145 saniye. Baz İstasyonu 78542 (İzmir Konak Merkez Sektör 2). IMEI 355123456789012 (Samsung Galaxy S23).” Bu bilgi; olay saatinde sanığın Konak semtinde olduğunu, kullandığı cihaz modelini ve görüşme yaptığı numaranın müşteki numarası olduğunu gösterir. Ancak baz istasyonu 500m-1km kapsama alanına sahiptir; sanığın tam olarak nerede olduğu bilinemez. Bu nedenle rapor tek başına kesin konum tespiti sağlamaz.

HTS’nin delil değerini güçlendirmek için birlikte alınabilecek deliller: (1) Baz istasyonu sinyal bilgileri değerlendirmesi (CMK m.135): Belirli bir zaman diliminde belirli bir bölgede sinyal veren tüm cep telefonlarının tespiti (mass surveillance). Bu sayede olay yerinde bulunan tüm kişiler belirlenebilir. (2) İletişimin dinlenmesi ve kayda alınması (CMK m.135/1): Konuşma içeriğinin kayda alınması. Sadece katalog suçlarda ve hakim kararıyla mümkündür. Azami 2 ay + 2 ay uzatma. (3) Bilgisayar ve mobil cihaz imajı (CMK m.134): Şüphelinin cihazından WhatsApp, e-posta, uygulama içi mesajlaşma ve fotoğraflar çıkarılabilir. Adli bilişim imajı hash doğrulamalı olmalıdır. (4) Güvenlik kamerası kayıtları: Olay yerindeki AVM, sokak, apartman, iş yeri kameraları. HTS’nin gösterdiği bölgede sanığın fiziksel varlığını ispatlar. (5) MOBESE kayıtları: Belediye ve emniyet güvenlik kamera sistemleri. Şehir merkezlerinde geniş kapsama alanı vardır. (6) HGS/OGS kayıtları: Otoyol ve köprü geçişleri; sanığın belirli bir zamanda belirli bir güzergahı kullandığını gösterir. (7) Kredi/banka kartı işlem kayıtları: POS işlem konumu ve saati. (8) Tanık ifadeleri: Sanığı olay yerinde gören kişiler. (9) Sosyal medya kayıtları: Instagram, Facebook, X paylaşımları; konum bilgisi içerebilir. (10) DNA, parmak izi, biyolojik delil: Olay yerinden veya sanıktan alınan fiziksel deliller. HTS bu delillerle birlikte değerlendirildiğinde güçlü bir delil zinciri oluşur.

Sanığın kullanmadığı bir hattan yapılan aramalar HTS’de sanığın adına görünür ancak bu tek başına sanığın aramayı yaptığı anlamına gelmez. Bu durum özellikle şu senaryolar için önemlidir: (1) Aile fertleri kullanımı: Aynı hattı eş, çocuk, kardeş kullanmış olabilir. Örneğin baba adına kayıtlı hattı oğul kullanabilir. (2) İş yeri hattı: İş yeri adına kayıtlı hattı birden fazla çalışan kullanabilir. Örnek: taksi/UBER şoförleri, mağaza çalışanları. (3) Ödünç verilmiş cihaz: Sanık cihazını başkasına ödünç vermiş olabilir. (4) Çalıntı cihaz: Sanığın cihazı çalınmış olabilir; hırsız kullanmış olabilir. (5) SIM kart takas ve mağaza deneme: Cihaz onarımı sırasında teknisyenler kullanmış olabilir. (6) Suça ait kayıt: Sanık cihazın kullanıldığı biliyorsa bile o an başka birinin kullandığı iddia edilebilir. Savunma stratejisi: (a) Sanık, aramayı yapmadığını beyan eder. (b) IMEI-SIM eşleşmesi sorgulanır: Aynı IMEI ile başka SIM kullanılmış mı? (c) Görüşme saatinde sanığın nerede olduğuna dair alibi delili sunulur (kamera, tanık, başka bir HTS). (d) Cihazın hangi zaman diliminde kimin elinde olduğu şahit ifadesi ile ispatlanır. (e) Bilirkişi raporu ile “aramayı sanık yaptı” varsayımının kesin olmadığı gösterilir. Yargıtay içtihatları: Cihazın kimin elinde olduğuna dair tereddüt varsa şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca kayıt tek başına aleyhe kullanılamaz.