Aile Hukuku
Boşanma Sırasında Çocukla Kişisel İlişki



Boşanma Sırasında Çocukla Kişisel İlişki

Boşanma sürecinde çocukla kişisel ilişki tamamen çocuğun üstün yararı ve gelişim durumu (yaşı, okul durumu, sağlık ihtiyaçları) gözetilerek hakim tarafından belirlenir. Ebeveynler, mahkemeyi bağlayacak şekilde ortak bir plan üzerinde anlaşabilirler ya da bu düzenleme yargılama sırasında mahkeme tarafından yapılır.

  • Standart düzenlemeler: Hafta sonları (iki haftada bir cuma-pazar), Ramazan ve Kurban Bayramı (tek ve çift yıllar nöbetleşe), Yarıyıl Tatili (1 hafta), Yaz Tatili (15-30 gün kesintisiz)
  • Bebek ve süt çağı: Anne sütü ve bakım ihtiyacı ön planda; yatılı kalma uygulanmaz, kısa süreli sık görüşmeler (haftanın belirli günleri birkaç saat)
  • Okul çağı: Çocuğun okul ve ders rutinlerini aksatmayacak, iki ebeveynle de bağını koparmayacak dengeli zaman çizelgesi
  • Anlaşmalı boşanma: Ebeveynler hangi günlerde ve sürelerde görüşüleceğini yazıp imzalar; anlaşmalı boşanma protokolü mahkeme tarafından onaylanır
  • Çekişmeli boşanma: Taraflar anlaşamazsa, mahkeme uzmanlardan (pedagog veya psikolog) sosyal inceleme raporu (SİR) alır; çocuğun menfaatine en uygun takvimi kendisi belirler
  • Görüşme giderleri: Çocuğu teslim alma ve teslim etme (gidiş-dönüş) masrafları ve sorumluluğu, velayet hakkı verilmeyen (kişisel ilişki kuran) ebeveyne aittir

Boşanma sonrası çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair süreler her dosyada aynı şekilde belirlenmez. Mahkeme; çocuğun yaşı, eğitim durumu, sosyal yaşamı ve üstün yararı gibi birçok kriteri birlikte değerlendirir. Bu rehberde standart düzenlemeler, yaşa göre esneklik, anlaşmalı/çekişmeli boşanma, pedagog raporu, görüşme giderleri, telefon/görüntülü görüşme ve pratik bilgileri sistematik biçimde aktarıyorum.

Kişisel İlişki Nedir?

Kişisel İlişki: Velayet Almayan Ebeveynin Çocukla Görüşme Hakkı

Kişisel ilişki, boşanma sonrası velayeti almayan ebeveynin (genelde baba) çocukla düzenli olarak görüşme, zaman geçirme ve ilişkisini sürdürme hakkıdır (TMK m.323-324).

Amaç: Çocuğun her iki ebeveyniyle de sağlıklı bağ kurması, gelişiminin desteklenmesi.

İzmir Avukat — Çocuk Kişisel İlişki

Boşanma sırasında çocukla kişisel ilişki düzenleme, velayet davaları ve İzmir’de aile hukuku konularında hukuki destek alın.

İzmir Boşanma Avukatı

Standart Kişisel İlişki Düzenlemeleri (Okul Çağı Çocuklar)

1. Hafta Sonları

Genel uygulama: İki haftada bir, cuma akşamından pazar akşamına kadar

Detay: Cuma akşamı okul çıkışı veya 18:00 teslim alma → Pazar akşamı 18:00 teslim etme

Alternatif: Bazı dosyalarda cumartesi sabah – pazar akşam olarak da düzenlenebilir

2. Resmi ve Dini Bayramlar

Ramazan Bayramı: Tek yıllar 1. gün, çift yıllar 2. gün (veya tam tersi – nöbetleşe)

Kurban Bayramı: Tek yıllar 1. gün, çift yıllar 2. gün (veya tam tersi – nöbetleşe)

Detay: Bayramın 1. günü sabah 09:00 teslim alma → Ertesi gün akşam 18:00 teslim etme

Kritik: Sınırlı tatil günleri (1-2 gün); bayramın tamamı değil

3. Yarıyıl Tatili (Sömestr)

Genel uygulama: Tatil süresinin yarısı (örneğin 1 hafta)

Detay: Tatil başlangıcından 7 gün sonrasına kadar

Örnek: Yarıyıl tatili 10 gün ise → İlk 5 gün veya son 5 gün velayeti olmayan ebeveynde

4. Yaz Tatili

Genel uygulama: Genellikle 15 veya 30 günlük kesintisiz süre

Detay: Yaz aylarında (Haziran-Ağustos) çocuğun yaşı ve okul durumuna göre belirlenir

Alternatifler:

  • 15 gün kesintisiz (küçük çocuklar)
  • 30 gün kesintisiz (büyük çocuklar)
  • 15+15 gün (iki ayrı dönem)

Kritik: Tarih velayeti olmayan ebeveyn tarafından belirlenir ve velayet sahibine bildirilir

Önemli: Bu Süreler Standart Uygulama; Dosyaya Göre Değişebilir

Yukarıdaki süreler genel uygulamadır. Mahkeme her dosyayı çocuğun yaşı, ihtiyaçları, ebeveynlerin durumu göz önünde bulundurarak ayrı değerlendirir. Sizin dosyanızda farklı düzenleme yapılabilir.

Çocuğun Yaşına Göre Esneklik

Bebekler ve Süt Çağındaki Çocuklar (0-2 Yaş)

Yaklaşım: Anne sütü ve bakım ihtiyacı ön planda tutulur.

Yatılı kalma: Bu yaş grubunda yatılı kalma kuralı uygulanmaz

Görüşme şekli:

  • Genellikle annenin yanında
  • Kısa süreli ve sık görüşmeler
  • Örneğin haftanın belirli günleri 2-3 saat
  • Babanın evinde değil, nötr bir yerde (park, oyun alanı) veya annenin evinde

Okul Öncesi (3-6 Yaş)

Yaklaşım: Kısa süreli yatılı kalmalar başlayabilir.

Düzenleme:

  • Hafta sonu görüşmeleri (1 gece yatılı)
  • Bayram görüşmeleri (1 gece)
  • Yaz tatili (7-15 gün)

Kritik: Çocuğun uyum süreci ve anneye bağımlılık durumu gözetilir

Okul Çağı (7+ Yaş)

Yaklaşım: Çocuğun okul ve ders rutinlerini aksatmayacak, iki ebeveynle de bağını koparmayacak dengeli zaman çizelgesi.

Düzenleme:

  • Standart düzenlemeler (hafta sonu, bayram, yaz tatili) uygulanır
  • Okul günleri korunur; sadece hafta sonu yatılı
  • Ders çalışma, kurs, spor gibi rutinler aksatılmaz
Anlaşmalı vs Çekişmeli Boşanmada Kişisel İlişki

Anlaşmalı vs Çekişmeli Boşanmada Kişisel İlişki

Anlaşmalı vs Çekişmeli Boşanmada Kişisel İlişki

Düzenleme Türü Nasıl Belirlenir? Süreç
Anlaşmalı Boşanma Ebeveynler hangi günlerde ve sürelerde görüşüleceğini net bir şekilde yazıp imzalar Anlaşmalı boşanma protokolü mahkeme tarafından onaylanır ve karara bağlanır
Çekişmeli Boşanma Taraflar anlaşamazsa, mahkeme uzmanlardan (pedagog veya psikolog) sosyal inceleme raporu (SİR) alır Çocuğun menfaatine en uygun takvimi mahkeme kendisi belirler

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Ebeveynler protokolde şunları yazabilir:

  • Hafta sonları: İki haftada bir Cuma 18:00 – Pazar 18:00
  • Ramazan Bayramı: Tek yıllar 1. gün, çift yıllar 2. gün
  • Kurban Bayramı: Tek yıllar 2. gün, çift yıllar 1. gün
  • Yarıyıl Tatili: İlk 5 gün
  • Yaz Tatili: Temmuz ayının ilk 30 günü
  • Teslim yeri: Çocuğun okulu / Velayet sahibinin evi

Çekişmeli Boşanmada Pedagog/Psikolog Raporu

Mahkeme, Sosyal İnceleme Raporu (SİR) alır.

Raporda değerlendirilenler:

  • Çocuğun yaşı, gelişim durumu
  • Ebeveynlerin çocukla ilişkisi
  • Ev koşulları, ekonomik durum
  • Çocuğun tercihi (12 yaş üstü dinlenir)
  • Önerilen kişisel ilişki takvimi

Mahkeme: Rapora göre karar verir

Görüşme Giderleri ve İletişim Detayları

Çocuğu Teslim Alma/Etme Masrafları

Çocuğu teslim alma ve teslim etme (gidiş-dönüş) masrafları ve sorumluluğu, velayet hakkı verilmeyen (kişisel ilişki kuran) ebeveyne aittir.

Örnek: Baba velayeti almadı → Kişisel ilişki günlerinde çocuğu almaya gelir ve geri götürür; masraflar (yol, benzin vb.) babaya aittir

Telefon/Görüntülü Görüşme

Hakim, fiziksel birlikteliğin yanı sıra çocuğun diğer ebeveynle düzenli olarak telefon, tablet veya bilgisayar üzerinden sesli/görüntülü görüşmesine olanak tanıyan saatler de belirleyebilir.

Örnek: Her gün akşam 19:00-19:30 arası görüntülü görüşme

Kritik: Velayet sahibi ebeveyn bu görüşmeyi engelleyemez

Kişisel İlişki Düzenlemesine Uymamanın Sonuçları

Mahkeme Kararına Uymamak Yasal Sorumluluk Doğurur

Mahkeme tarafından belirlenen kişisel ilişki günleri yasal bir zorunluluktur. Velayet sahibi ebeveyn çocuğu göstermezse, haklı bir sebep yoksa kişisel ilişki tesisi davası açılır ve yaptırımlar uygulanır.

Velayet Sahibi Çocuğu Göstermezse

Dava: Kişisel ilişki tesisi davası

Yaptırımlar:

  • Disiplin hapsi: 3 aya kadar (7343 sayılı Kanun)
  • Çocuğun zorla teslimi: Kolluk kuvvetiyle
  • Para cezası: Mahkeme takdiri
  • Velayet değişikliği: Tekrarlı ihlallerde velayet diğer ebeveyne verilebilir

Kişisel İlişki Kuran Ebeveyn Çocuğu Geri Vermezse

Dava: Çocuğun teslimi davası

Yaptırımlar:

  • Disiplin hapsi: 3 aya kadar
  • Çocuğun zorla teslimi: Kolluk kuvvetiyle
  • Para cezası
  • Kişisel ilişki hakkının kısıtlanması: Tekrarlı ihlallerde kişisel ilişki askıya alınabilir

Kişisel İlişki Nasıl Değiştirilir?

Kişisel İlişki Düzenleme Davası (TMK m.182)

Mahkeme tarafından belirlenen kişisel ilişki günleri değiştirilebilir. Ancak bunun için haklı sebep ve mahkeme kararı gerekir.

Kişisel İlişki Artırma Talebi

Sebep: Çocukla daha fazla vakit geçirmek isteme

Dava: Kişisel ilişki düzenleme davası

Mahkeme: Çocuğun yararını gözetir; pedagog raporu alabilir

Kişisel İlişki Azaltma/Kaldırma Talebi

Sebepler:

  • Çocuğa kötü muamele
  • Çocuğun psikolojik durumunun kötüye gitmesi
  • Ebeveynin alkol/uyuşturucu kullanımı
  • Çocuğu geri vermeme

Dava: Kişisel ilişki kaldırma/kısıtlama davası

İzmir’de Çocuk Kişisel İlişki Uygulaması

İzmir Aile Mahkemelerinde boşanma sırasında çocukla kişisel ilişki düzenlemeleri TMK m.323-324 uyarınca çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlenmektedir. Standart düzenlemeler (hafta sonları iki haftada bir cuma-pazar, bayramlar nöbetleşe, yarıyıl tatili 1 hafta, yaz tatili 15-30 gün) uygulanmakta; ancak her dosya çocuğun yaşı, ihtiyaçları, ebeveynlerin durumu göz önünde bulundurularak ayrı değerlendirilmektedir. Bebek ve süt çağındaki çocuklar için yatılı kalma uygulanmamakta; kısa süreli sık görüşmeler düzenlenmektedir. Anlaşmalı boşanma protokolü mahkeme tarafından onaylanmakta; çekişmeli boşanmada pedagog/psikolog sosyal inceleme raporu (SİR) alınmaktadır. Görüşme giderleri (teslim alma/etme) velayeti olmayan ebeveyne aittir. Telefon/görüntülü görüşme düzenlenebilmektedir. Karara uymama halinde kişisel ilişki tesisi davası açılmakta; disiplin hapsi, zorla teslim, para cezası, velayet değişikliği gibi yaptırımlar uygulanabilmektedir. İzmir boşanma avukatı danışmanlığında kişisel ilişki düzenlemeleri güvenle yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma sırasında çocukla kişisel ilişki nasıl düzenlenir?

Boşanma sürecinde çocukla kişisel ilişki tamamen çocuğun üstün yararı ve gelişim durumu (yaşı, okul durumu, sağlık ihtiyaçları) gözetilerek hakim tarafından belirlenir. Ebeveynler anlaşmalı boşanma protokolü ile düzenleme yapabilir ya da mahkeme tarafından (pedagog/psikolog raporu alınarak) belirlenir.

Standart kişisel ilişki günleri nelerdir?

Hafta sonları (iki haftada bir cuma-pazar), Ramazan ve Kurban Bayramı (tek ve çift yıllar nöbetleşe 1. veya 2. gün), Yarıyıl Tatili (1 hafta), Yaz Tatili (15-30 gün kesintisiz). Bu süreler çocuğun yaşı ve durumuna göre değişebilir.

Bebek ve süt çağındaki çocuklar için kişisel ilişki nasıl düzenlenir?

Anne sütü ve bakım ihtiyacı ön planda tutulduğundan, bu yaş grubunda yatılı kalma kuralı uygulanmaz. Görüşmeler genellikle annenin yanında, kısa süreli ve sık olacak şekilde (örneğin haftanın belirli günleri 2-3 saat) düzenlenir. Babanın evinde değil, nötr bir yerde (park, oyun alanı) veya annenin evinde görüşme yapılır.

Kişisel ilişki düzenlemesine uymazsam ne olur?

Mahkeme tarafından belirlenen kişisel ilişki günleri yasal bir zorunluluktur. Velayet sahibi ebeveyn çocuğu göstermezse, kişisel ilişki tesisi davası açılır; disiplin hapsi (3 aya kadar), çocuğun zorla teslimi, para cezası, tekrarlı ihlallerde velayet değişikliği gibi yaptırımlar uygulanabilir.

Çocuk kişisel ilişki kurmak istemezse ne olur?

Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyine göre tercihi dikkate alınır. 12 yaş üstü çocukların görüşü mahkemece dinlenir. Ancak çocuğun tercihi tek başına belirleyici değildir; mahkeme çocuğun üstün yararını gözetir. Çocuğun diğer ebeveyne yabancılaştırılması (PAS – Parental Alienation Syndrome) tespit edilirse velayet değişikliği bile gündeme gelebilir.

Kişisel ilişki sürelerini değiştirmek mümkün mü?

Evet, kişisel ilişki düzenleme davası (TMK m.182) açılarak değiştirilebilir. Haklı sebep (çocukla daha fazla vakit geçirmek isteme, çocuğa kötü muamele, çocuğun psikolojik durumunun kötüye gitmesi vb.) ve mahkeme kararı gerekir. Mahkeme çocuğun yararını gözetir; pedagog raporu alabilir.

Uzmanlık

Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından TMK m.323-324 ve İzmir Aile Mahkemeleri uygulamaları esas alınarak hazırlanmıştır.

Güncellik

TMK m.323-324 (kişisel ilişki); standart düzenlemeler; yaşa göre esneklik; anlaşmalı/çekişmeli boşanma; pedagog/psikolog raporu; görüşme giderleri; yaptırımlar. Son güncelleme: Nisan 2025.

Yasal Kaynaklar

4721 sayılı TMK m.323, m.324, m.182; 7343 sayılı Kanun (disiplin hapsi); İzmir Aile Mahkemeleri uygulaması.

İzmir Boşanma Avukatı — Çocuk Kişisel İlişki

Boşanma sırasında çocukla kişisel ilişki düzenleme, velayet davaları ve aile hukuku konusunda İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.

İzmir Avukat

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir