Aile Hukuku
Gönderi: author-avatar
0
Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Türkiye)

Boşanma davası nasıl açılır? Boşanma davası; doğru mahkemeyi seçmek, doğru boşanma sebebine dayanmak, dilekçeyi usule uygun hazırlamak, delilleri planlamak ve gerekiyorsa tedbir taleplerini (nafaka, konut, çocuk) aynı anda istemekle yürür. Dava, boşanma dilekçesinin yetkili aile mahkemesine verilmesi ve harçların ödenmesiyle açılmış sayılır (HMK m.118). Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168).

Boşanma Davası Nasıl Açılır? (Türkiye) – Adım Adım Uygulama Rehberi

Evlilik birliğini sona erdirmek isteyen tarafların en çok merak ettiği konu, boşanma davası nasıl açılır sorusudur. Boşanma davası açmak için öncelikle boşanma sebepleri değerlendirilir, buna göre anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi dava açılacağı belirlenir ve ardından boşanma dilekçesi hazırlanarak yetkili aile mahkemesine verilir.

Bu rehberde, boşanma davası açma sürecini TMK ve HMK kanun maddeleri referansıyla, adım adım ve uygulanabilir şekilde ele alıyoruz.

Boşanma Davanızı Doğru Başlatın

Dilekçenin usule uygun hazırlanması, delillerin doğru planlanması ve tedbir taleplerinin zamanında ileri sürülmesi, davanın seyrini doğrudan etkiler. Sürecin başından itibaren uzman hukuki destek almanız hak kaybını önler.

İzmir Boşanma Avukatı

1) Hangi Tür Boşanma Davası Açılacak?

Boşanma davası açmanın ilk adımı, anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi dava açılacağını belirlemektir. Bu tercih, sürecin tamamını doğrudan etkiler.

Anlaşmalı Boşanma (TMK m.166/3)
Evlilik SüresiEn az 1 yıl
BaşvuruBirlikte veya biri açıp diğeri kabul
ProtokolZorunlu (mali sonuçlar + çocuk)
Hakim DinlemesiTaraflar bizzat dinlenir
KusurTartışılmaz
Ortalama Süre1-3 ay (tek celse mümkün)
Çekişmeli Boşanma (TMK m.166/1)
Evlilik SüresiŞart yok
BaşvuruTek taraflı yeterli
ProtokolYok, delillerle ispat
İspatTanık, mesaj, rapor, HTS, banka
KusurTartışılır, belirleyicidir
Ortalama Süre1-3 yıl
TMK m.166/1-2: Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır.

2) Yetkili ve Görevli Mahkeme (TMK m.168)

Boşanma davası nerede açılır sorusunun yanıtı TMK m.168’de düzenlenmiştir. Buna göre boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Görevli mahkeme kural olarak Aile Mahkemesi‘dir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Anlaşmalı boşanma davalarında ise yetkiye ilişkin kesin kural bulunmadığından, Türkiye’nin herhangi bir yerindeki aile mahkemesinde dava açılması mümkündür.

Pratik Bilgi: İzmir’de ikamet eden veya İzmir’de son 6 aydan beri birlikte oturan eşler, İzmir Aile Mahkemeleri’nde boşanma davası açabilir.
Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı?

Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı?

3) Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı? (HMK m.119)

Boşanma davasının iskeleti dilekçedir. HMK m.119, dilekçede bulunması gereken zorunlu unsurları saymaktadır. Dilekçe eksik veya hatalı hazırlanırsa mahkeme süre vererek tamamlanmasını ister; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

aMahkemenin Adı
Yetkili aile mahkemesinin adı yazılır. Örneğin: “İzmir Nöbetçi Aile Mahkemesi’ne”
bTaraf Bilgileri
Davacı ile davalının adı, soyadı, TC kimlik numarası ve adresleri yazılır.
cVakıalar (Kronoloji)
Her olay numaralandırılarak sırayla yazılır. “1) … tarihinde … oldu. 2) … tarihinde … oldu.” şeklinde somut ve açık ifadeler kullanılır.
dDelil Eşleştirme
Her vakıanın altına hangi delille ispat edileceği yazılır: tanık, mesaj, rapor, kamera, 6284 kararı, HTS, banka kaydı gibi.
eHukuki Sebepler
Dayanılan kanun maddeleri belirtilir. Örneğin TMK m.166/1 (evlilik birliğinin sarsılması) veya TMK m.161 (zina), m.162 (hayata kast) gibi.
fTalep Sonucu
Boşanma + velayet + kişisel ilişki + nafakalar (tedbir, yoksulluk, iştirak) + tazminatlar (maddi, manevi) + yargılama giderleri ve vekalet ücreti açıkça yazılır.

4) Harç ve Gider Avansı (HMK m.120)

Boşanma davası açılırken harçlar ve gider avansı yatırılır. HMK m.120 uyarınca davacı, yargılama harçları ile gider avansı tarifesinde belirtilen tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yetersiz kalması halinde eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.

Adliyelerdeki tevzi bürolarına başvurularak tevzi formundan harç tutarları öğrenilir. Harçlar ödendikten sonra dava dosyasına mahkeme ve dosya numarası atanır ve böylece boşanma davası açılmış olur.

Adli Yardım: Gelir durumu yetersiz olan kişiler, adli yardım talebi ile harç ve giderlerin ertelenmesi veya muafiyet imkanından yararlanabilir. Bu talep dava dilekçesinde veya ayrı bir dilekçeyle mahkemeye sunulur.

5) Dava Ne Zaman Açılmış Sayılır? (HMK m.118)

Boşanma davası, dava dilekçesinin mahkemece kayda alındığı tarihte açılmış sayılır. Bu tarih, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve tedbir taleplerinin başlangıcı açısından kritik öneme sahiptir. Dilekçeye davalı sayısı kadar örnek eklenmesi de zorunludur.

Mahkemenin Alabileceği Geçici Tedbirler

Mahkemenin Alabileceği Geçici Tedbirler

6) Mahkemenin Alabileceği Geçici Tedbirler (TMK m.169)

Boşanma davası açıldıktan sonra hakim, davanın sonunu beklemeden hayat düzeninin korunması için geçici önlemleri re’sen alabilir. TMK m.169 kapsamında alınabilecek tedbirler şunlardır:

1Barınma (Müşterek Konut)
Eşlerden birinin ortak konuttan ayrılması veya konutun kullanım hakkının bir eşe verilmesi kararlaştırılabilir.
2Geçim (Tedbir Nafakası)
Dava süresince ekonomik durumu zayıf olan eş lehine tedbir nafakası bağlanabilir. Bu nafaka dava sonuna kadar devam eder.
3Malların Yönetimi
Eşlerin ortak malları üzerinde tasarruf yasağı veya ihtiyati tedbir konularak malvarlığının korunması sağlanabilir.
4Çocukların Bakımı
Geçici velayet, geçici kişisel ilişki düzenlemesi ve çocuk için iştirak nafakası kararları verilebilir.
Pratik Tavsiye: Tedbir nafakası, konut ve çocuk tedbirlerini dava dilekçesinde açıkça istemek, mahkemenin hızlı ara karar kurmasını kolaylaştırır. Bu taleplerin dilekçede yer almaması halinde mahkeme re’sen de karar verebilir, ancak açık talep süreci hızlandırır.

7) Dava Açıldıktan Sonraki Süreç

Boşanma davasının açılmasıyla birlikte aile mahkemesi bir tensip zaptı hazırlayarak taraflara tebliğ eder. Bu zaptında dilekçelere cevap süreleri, delillerin sunulma tarihi ve ön inceleme duruşmasının günü bildirilir. Davalının genel cevap süresi tebliğden itibaren 2 haftadır.

1Dilekçeler Aşaması
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle taraflar iddia ve savunmalarını sunar.
2Ön İnceleme
Hakim dava şartlarını ve ilk itirazları inceler. Savunma ve davanın genişletilmesi yasağı başlar. Taraflar sulhe davet edilir.
3Tahkikat
Tanıklar dinlenir, belgeler incelenir, bilirkişi ve keşif yapılır. Dava konusu olaylar ve deliller değerlendirilir.
4Sözlü Yargılama ve Hüküm
Taraflara son sözleri sorulur ve hakim kısa kararını açıklar. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra istinaf ve temyiz yolu açılır.

8) Aynı Dosyada İstenebilecek Fer’i Talepler

Boşanma davası dilekçesinde, boşanma talebiyle birlikte genellikle aşağıdaki talepler de ileri sürülür. Bu taleplerin dilekçede yer alması hem zaman hem de maliyet açısından avantaj sağlar.

Fer’i Talepler

  • Tedbir Nafakası: Dava süresince eş ve/veya çocuk için (TMK m.169)
  • Yoksulluk Nafakası: Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş için (TMK m.175)
  • İştirak Nafakası: Velayeti almayan eşin çocuk için ödeyeceği nafaka (TMK m.182)
  • Maddi Tazminat: Kusursuz veya daha az kusurlu eşin mevcut/beklenen menfaat kaybı (TMK m.174/1)
  • Manevi Tazminat: Kişilik hakları saldırıya uğrayan eş için (TMK m.174/2)
  • Velayet ve Kişisel İlişki: Çocukların velayeti ve diğer eşle kişisel ilişki düzeni (TMK m.182)
  • Ziynet Eşyası: Düğünde takılan altın ve değerli eşyaların iadesi
  • Yargılama Giderleri ve Vekalet Ücreti
Boşanma Davası Açma Kontrol Listesi

Boşanma Davası Açma Kontrol Listesi

9) Boşanma Davası Açma Kontrol Listesi

Dava Açmadan Önce Kontrol Edin

  • Dava Türü: Anlaşmalı mı çekişmeli mi? (TMK m.166/3 veya m.166/1)
  • Yetkili Mahkeme: TMK m.168’e göre doğru yer belirleyin (yerleşim yeri / son 6 ay birlikte oturulan yer)
  • Dilekçe Kurgusu: HMK m.119 unsurları eksiksiz: vakıa, delil, hukuki sebep, talep sonucu
  • Deliller: Tanık listesi (adresli), mesajlar, raporlar, HTS kayıtları, banka dökümleri, mahkemeden müzekkere istenecek kurumlar
  • Tedbir Talepleri: TMK m.169 kapsamında nafaka/konut/çocuk düzeni dilekçede belirtin
  • Harç ve Gider Avansı: HMK m.120’ye göre yatırın veya adli yardım planlayın
  • Tebligat Adresleri: Karşı tarafın doğru adresi; adres hatası süreci ciddi şekilde uzatır
  • Anlaşmalı İse Protokol: Mali sonuçlar ve çocuk düzeni protokolde eksiksiz yer almalı

10) Boşanma İçin Gerekli Evraklar

Boşanma davası açmak için hazırlanması gereken belgeler davanın türüne göre kısmen farklılık gösterir. Aşağıda her iki dava türü için de gerekli olan temel evraklar yer almaktadır.

  • Her İki Dava Türü İçin
  • Dava Dilekçesi2 nüsha
  • Nüfus CüzdanıFotokopi
  • Harç ve Gider AvansıMakbuzu
  • VekaletnameAvukatla ise noter
Ek Olarak
  • Anlaşmalı İseBoşanma protokolü
  • Çekişmeli İseDeliller, tanık listesi
  • Tazminat TalebiNispi harç hesaplaması
  • Çocuk VarsaVelayet/nafaka talebi

Sürecinizi Profesyonel Yönetim İle Başlatın

Boşanma davası dilekçesinin usule uygun hazırlanması, delil planlamasının doğru yapılması ve tedbir taleplerinin zamanında ileri sürülmesi davanın sonucunu doğrudan etkiler. İzmir’de aile hukuku alanında deneyimli kadromuzla yanınızdayız.

İzmir Boşanma Avukatı

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası nasıl açılır?

Boşanma davası, hazırlanan dava dilekçesinin yetkili aile mahkemesine verilmesi ve harçların ödenmesiyle açılır. Dava, dilekçenin mahkemece kayda alındığı tarihte açılmış sayılır (HMK m.118). Dilekçede HMK m.119’daki zorunlu unsurlar eksiksiz yer almalı; özellikle vakıalar somut, deliller açık yazılmalıdır.

Boşanma davası nerede açılır?

TMK m.168’e göre boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Anlaşmalı boşanma davalarında Türkiye’nin herhangi bir yerindeki aile mahkemesinde dava açılabilir.

Boşanma davası açmak için avukat zorunlu mu?

Hayır, boşanma davası açmak için avukat tutmak yasal bir zorunluluk değildir. Ancak dilekçenin usule uygun hazırlanması, delillerin doğru toplanması, tedbir taleplerinin zamanında ileri sürülmesi ve davanın her aşamasında hukuki stratejinin belirlenmesi için uzman bir boşanma avukatından destek alınması kuvvetle tavsiye edilir.

Anlaşmalı boşanma davası şartları nelerdir?

TMK m.166/3’e göre anlaşmalı boşanma için dört koşulun birlikte sağlanması gerekir: Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı, eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmeli, mali sonuçlar ve çocukların durumunu düzenleyen bir protokol hazırlanmalı ve hakim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları genellikle 1-3 ay içinde tek celsede sonuçlanabilir. Çekişmeli boşanma davaları ise davanın karmaşıklığına, tanık sayısına, bilirkişi incelemesine ve mahkemenin iş yüküne göre 1 ila 3 yıl arasında sürebilir. İstinaf ve temyiz aşamaları bu süreye eklenir.

Boşanma davası açarken tedbir nafakası istenebilir mi?

Evet. TMK m.169 uyarınca boşanma davası açılınca hakim, dava devam ettiği süre boyunca eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri re’sen alabilir. Tedbir nafakası talebinin dava dilekçesinde açıkça belirtilmesi, mahkemenin hızlı karar vermesini kolaylaştırır.

Boşanma davası nasıl düşer veya iptal edilir?

Davacı davasından feragat ederse dava sona erer. Tarafların belirli bir süre davayı takip etmemesi halinde dosya işlemden kaldırılabilir; 3 ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. Anlaşmalı boşanma davalarında ise taraflardan birinin duruşmada beyanından dönmesi halinde dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.

Eşim boşanmak istemezse ne olur?

Eşlerden birinin boşanmak istememesi, boşanma davasının açılmasına veya sonuçlanmasına engel değildir. Çekişmeli boşanma davası tek taraflı olarak açılabilir. Davacı, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ispat ederse mahkeme boşanmaya hükmeder. Ancak davacının kusuru daha ağır ise davalının itiraz hakkı bulunmaktadır (TMK m.166/2).

Newer
TMK Madde 40 : Cinsiyet Değiştirme Davası
L'steye D,n
Older 2026 Yılı Boşanma Davası Avukatlık Ücretleri ve İzmir Barosu Tarifesi

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir