Düğünde Erkeğe Takılan Takılar Kime Aittir? (Güncel Yargıtay Yaklaşımı)
Ziynet Eşyası
Hızlı Yanıt — Erkeğe Takılan Düğün Takıları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024–2025 tarihli ilkesel değişimiyle: erkeğe takılan ekonomik değerler kural olarak erkeğe, kadına takılanlar kadına aittir.
- Hukuki dayanak: TMK m.220 — kişisel mal; kime takıldıysa o eşe bağışlanmış sayılır
- Eski kural (HGK 2021): Aksine anlaşma/örf-adet yoksa kime takılırsa takılsın → kadına bağışlanmış sayılır
- Güncel kural (2HD 2024–2025): Erkeğe takılan → erkeğe; kadına takılan → kadına; kadına özgü takı herkese takılsa bile → kadına
- İstisna: Taraflar arasında anlaşma veya ispatlı yerel örf-adet varsa → ona göre
- Kadına özgü ziynet: Bilezik, küpe, kolye gibi takılar kime takılırsa takılsın kadına ait kabul edilir; çekişmede bilirkişi yapılabilir
- İspat yükü: Hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden tarafa düşer (HMK m.190)
- Görevli mahkeme: Aile Mahkemesi; boşanmayla birlikte veya ayrı alacak davası olarak açılabilir
Düğünlerde erkeğe takılan altın, para ve ziynetlerin kime ait olduğu sorusu, Yargıtay içtihadında önemli bir dönüşüm yaşamıştır. “Kime takılırsa takılsın kadına aittir” şeklindeki klasik HGK kuralı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024–2025 tarihli kararlarıyla yerini daha nüanslı bir yaklaşıma bırakmıştır. Bu rehberde eski ve yeni içtihadı, pratik sonuçlarını ve ispat stratejisini aktarıyorum.
Hukuki Çerçeve: TMK m.220 ve m.222
TMK Madde 220 — Kişisel Mallar
“Aşağıda sayılanlar, kanun gereğince kişisel maldır: (1) Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, (2) Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri…”
TMK Madde 222 — İspat Kuralı
“Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.”
Düğünde takılan takı, altın ve paranın “kime ait olduğu” tartışması, çoğu zaman kişisel mal niteliği ve ispat kuralları üzerinden çözülür. Ancak bu değerlendirme için öncelikle Yargıtay’ın hangi içtihat çizgisini benimsediğini anlamak gerekmektedir.
Eski/Klasik Yaklaşım: HGK “Kime Takılırsa Kadına Aittir” Kuralı
Hukuk Genel Kurulu’nun 2021 tarihli kararlarına kadar hâkim olan yerleşik ilkeye göre; aksine özel bir anlaşma veya yerel örf-adet kuralı yoksa düğünde kime takılırsa takılsın tüm ziynetler kadına bağışlanmış sayılırdı. Bu yaklaşım, erkeğe takılan altın ve paralar için de uygulanabiliyordu.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Klasik Kural: Kime Takılırsa Kadına Ait
“Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına, yaygın örf ve adet ile ülke gerçeklerine göre kural olarak, düğün sırasında takılan ziynet eşyası ve paralar kim tarafından ve hangi eşe takılırsa takılsın aksine bir anlaşma ya da örf ve adet kuralı olmadığı takdirde kadına bağışlanmış sayılır ve artık kadının kişisel malı kabul edilir.”
HGK, 2017/1038 E., 2021/458 K.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Aynı İlkenin Tekrarı + Kocanın Kurtulma Yolu
“Kural olarak düğün sırasında takılan ziynet eşyaları kim tarafından takılırsa takılsın, aksine bir anlaşma bulunmadıkça kadına bağışlanmış sayılır ve artık onun kişisel malı niteliğini kazanır. Bu eşyaların iade edilmemek üzere kocaya verildiği, kadının isteği ve onayı ile bozdurulup müşterek ihtiyaçlar için harcandığı hususu davalı tarafça kanıtlandığı takdirde, koca bu eşyaları iadeden kurtulur.”
HGK, 2018/345 E., 2021/1562 K.
Dikkat: Bu Kural Artık Tek Başına Yeterli Değil
HGK kararları güçlü yönlendirici nitelik taşısa da içtihadı birleştirme kararı statüsünde değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, bu alandaki ana daire olarak 2024–2025’te açıkça farklı bir ilkesel çizgiye geçmiştir. Güncel davalarda bu değişimi göz ardı etmek ciddi risk oluşturmaktadır.
Güncel Yaklaşım: Yargıtay 2. HD’nin 2024–2025 İlkesel Değişimi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, düğünlerde artık eşlere ortak destek amacıyla da takı/para takılabildiğini; bu nedenle “ne takılırsa takılsın kadına aittir” yaklaşımının her olayda adil sonuç vermediğini tespit ederek yeni bir ilkesel çerçeve benimsemiştir.
Yeni İlkesel Çerçeve: Üç Aşamalı Değerlendirme
- 1. Aşama: Taraflar arasında takıların paylaşımı konusunda anlaşma var mı? → Varsa ona göre.
- 2. Aşama: İddia edilmiş ve ispatlanmış bir yerel örf-adet kuralı var mı? → Varsa ona göre.
- 3. Aşama: Bunlar yoksa → erkeğe takılan/verilen ekonomik değerler erkeğe; kadına takılanlar kadına aittir.
- İstisna: Takı içinde karşı cinse özgü bir şey varsa (bilezik, küpe, kolye gibi kadına özgü) → kime takılırsa takılsın o cinse verilmiş sayılır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — İlkesel Değişim Kararı
“Dairemizin önceki içtihatları, ‘aksine bir anlaşma ya da örf âdet kuralı olmadığı takdirde, düğünde kim tarafından hangi eşe ne verilirse verilsin, ne takılırsa takılsın (ziynet eşyası, altın, döviz, TL vs.) bunların hepsi kadına ait sayılır’ yönünde idi… Bu konuda Dairemizin ilkesel nitelikteki yeni görüşüne göre; taraflar arasında ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma mevcut ise paylaşım bu anlaşmaya göre gerçekleştirilir… Aksi takdirde erkeğe ve kadına takılan/verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir. Ne var ki takılar içinde karşı cinse özgü (kadına ya da erkeğe özgü) bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır.”
2. HD, 2025/2115 E., 2025/3346 K.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — İspat Yükü Kuralı
“Aksi takdirde erkeğe ve kadına takılan/verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir. Ne var ki takılar içinde karşı cinse özgü (kadına ya da erkeğe özgü) bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Özgü olma konusunda çekişme varsa ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılmalıdır… Hemen belirtilmelidir ki, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer (6100 sayılı Kanun md.190). Ziynet alacağı davalarında da olağan olan kadına özgü ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasıdır.”
2. HD, 2024/9259 E., 2025/1648 K.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Aynı Yaklaşımın İstikrarlı Uygulaması
“Dairemizin ilkesel nitelikteki yeni görüşüne göre; taraflar arasında ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma mevcut ise paylaşım bu anlaşmaya göre gerçekleştirilir… Aksi takdirde erkeğe ve kadına takılan/verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir. Ne var ki takılar içinde karşı cinse özgü (kadına ya da erkeğe özgü) bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Özgü olma konusunda çekişme varsa ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılmalıdır. Bilirkişi incelemesi sonucunda o şeyin her iki cinse özgü olduğu belirlenmişse o şey takılan/verilen eşe ait olur.”
2. HD, 2025/469 E., 2025/2669 K.
Hangi Takı Kime Aittir? Güncel Kural Tablosu
| Takı / Değer Türü | Kime Takıldı | Güncel Kural (2HD 2024–2025) | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Cumhuriyet altını, çeyrek/yarım/tam altın, para, döviz | Erkeğe | Erkeğe ait | Anlaşma/örf-adet yoksa kural olarak erkeğe aittir (2HD yeni yaklaşım). |
| Cumhuriyet altını, çeyrek/yarım/tam altın, para, döviz | Kadına | Kadına ait | Kime takıldıysa ona aittir; kadına bağışlanmış sayılır. |
| Bilezik, küpe, kolye (kadına özgü) | Erkeğe de takılsa | Kadına ait | Karşı cinse özgü takı → kime takılırsa takılsın o cinse verilmiş sayılır. Çekişmede bilirkişi. |
| Bilezik, küpe, kolye (kadına özgü) | Kadına | Kadına ait | Hem eski hem yeni içtihat aynı sonucu verir; kişisel maldır. |
| Erkeğe özgü takı/aksesuar | Erkeğe | Erkeğe ait | Cinse özgü nitelik belirleyicidir. |
| Her iki cinse özgü olduğu belirlenen takı | Herkese | Takılan eşe ait | Bilirkişi incelemesi sonucu “her iki cinse özgü” çıkarsa takılan eşe ait olur. |
| Taraflarca anlaşmayla bölüşülen takılar | — | Anlaşmaya göre | Yazılı veya güçlü delille desteklenen anlaşma önceliklidir. |
İki İçtihat Arasındaki Fark: Pratikte Ne Değişti?
Eski Kural (HGK 2021) — Kadın Lehine
Düğünde erkeğe takılan 10 adet çeyrek altın → aksine anlaşma/örf-adet yoksa kadına ait sayılabilir.
Erkeğin “bana takıldı, benim” demesi tek başına yeterli değildi. Savunma ispatı erkeğe düşüyordu.
Yeni Kural (2HD 2024–2025) — Kime Takıldıysa Ona
Düğünde erkeğe takılan 10 adet çeyrek altın → kural olarak erkeğe aittir. Kadının “bunlar benim” demesi için anlaşma veya özel örf-adet ispatı gerekmektedir.
Ancak aynı pakette bilezik varsa → bilezik kime takılırsa takılsın kadına aittir.
Her İki İçtihadın Çakıştığı Alan
Kadına takılan kadına özgü ziynetler (bilezik, küpe, kolye) hem eski hem yeni içtihat kapsamında kadına aittir. Bu konuda içtihat değişmemiştir.
“Bozdurduk” savunması her iki yaklaşımda da tek başına yetmez; rıza + iade etmeme kastı ispatı zorunludur.
İspat Yükü: Kim Neyi Kanıtlar?
Kime Takıldığının İspatı
Hem kadın hem erkek için temel başlangıç noktasıdır. Düğünde kime ne takıldığı somut delille ortaya konmalıdır.
- Düğün fotoğrafı ve videosu (takı anı görüntüleri)
- Düğün merasim tutanağı / organizasyon listesi
- Düğünde hazır bulunan tanık beyanları
- Sosyal medya paylaşımları (düğün gününe ait)
- Kuyumcu listesi veya makbuzu
Takının “Cinse Özgü” Olduğunun İspatı
Erkeğe takılan bir takının “kadına özgü” sayılması için bu niteliğin ispatlanması gerekebilir. Çekişme varsa mahkeme bilirkişiye başvurur.
- Takının modeli, tasarımı ve üretici bilgisi
- Kuyumcu uzman görüşü
- Benzer takıların piyasadaki kullanım pratiği
- Bilirkişi incelemesi (mahkemece atanır)
- Katalog veya ürün tanıtım belgesi
Takıların Davalıda Kaldığının İspatı
Yargıtay’a göre kadına özgü takılar için olağan durum kadının himayesinde bulunmasıdır. “Evde kaldı / zorla alındı” iddiasının ispatı kadına düşer.
- Evi terk ederken engel olunduğuna dair tanık
- Kolluk tutanağı veya şikayet kaydı
- Davalının “aldım / bozdurdum” kabul ettiği mesajlar
- Bozdurma fişi, banka hareketi veya makbuz
- Davalının kasasında/üstünde olduğuna dair tanık
Kritik: “Bozdurduk, Ev/Düğün Borcunu Ödedik” Savunması
Bu savunma, erkeğe takılan ziynetlerde de tek başına yetmez. Yargıtay 2. HD’ye göre ziynet eşyalarının iade edilmemek üzere erkeğe verildiğinin ve kadının rızasıyla bozdurulup harcandığının ispatlanması zorunludur. Aksi hâlde erkek almış olduğu ziynetleri iade veya bedelini tazmin etmek zorunda kalır (2. HD 2023/5670 K.).
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — “Bozdurarak Harcadık” Savunması İçin Kurtulma Şartı
“…Bu durumda ziynet eşyalarının iade edilmemek üzere erkeğe verildiğinin, kadının isteği ve onayı ile bozdurulup harcandığının kanıtlanması halinde erkek almış olduğu ziynet eşyalarını iadeden kurtulur. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”
2. HD, 2022/5032 E., 2023/5670 K.
Dava Stratejisi: Hangi Argümanlar Öne Çıkar?
Erkeğe Takılan Takıyı İsteyen Kadının Delil Paketi
- HGK 2021 kararlarına dayanan “kime takılırsa kadına ait” argümanı
- Taraflar arasında özel anlaşma bulunmadığının gösterilmesi
- Yerel örf-adetin aksini ispat (gerektiğinde yerel gelenek tanıklığı)
- Takının kadına özgü nitelikte olduğunun ispatı (bilirkişi talebi)
- Erkeğin “bozdurdum” itirafının mesaj/kayıt delili
Erkeğin “Bana Takılan Benimdir” Savunması İçin Delil Paketi
- 2HD 2024–2025 içtihadına dayanan “kime takıldıysa ona ait” argümanı
- Düğün videosu/fotoğrafı — takının erkeğe takıldığının net görüntüsü
- Takının kadına özgü nitelikte olmadığının gösterilmesi
- Taraflarca paylaşım yapıldığına dair anlaşma belgesi veya tanık
- Yerel örf-adete dair kanıt (gerektiğinde uzman tanık)
Zayıf Savunmalar (Her İki Yaklaşımda da Genellikle Yetmez)
- Belgesiz sözlü “biz anlaştık” savunması
- Sadece “ortak gider ödedik” makbuzu (bozdurma rızasını ispatlamaz)
- Genel “takı yoktu” savunması (fotoğraflı düğün varsa)
- Takının kime takıldığına dair soyut iddia (görüntü/tanıkla desteklenmemiş)
İzmir’de Erkeğe Takılan Ziynet Davaları
İzmir Aile Mahkemelerinde erkeğe takılan ziynet uyuşmazlıklarında Yargıtay 2. HD’nin yeni içtihadının uygulanma eğilimi giderek artmaktadır. Düğün görüntüsü ve tanık beyanının birlikte sunulduğu dosyalarda “kime takıldı” sorusu somut biçimde yanıtlanabilmektedir. “Takı kadına özgü mü?” sorusu çekişme konusu olduğunda bilirkişi incelemesi talep edilmesi, İzmir mahkemelerinde sonucu belirleyici hâle gelmektedir. HGK içtihadına dayanan argümanlar hâlâ ileri sürülmekle birlikte, 2HD’nin son kararları ışığında dava kurgusu buna göre şekillendirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Düğünde erkeğe takılan altın ve para kime kalır?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024–2025 tarihli ilkesel değişimiyle birlikte; taraflar arasında özel bir anlaşma veya ispatlı yerel örf-adet yoksa, erkeğe takılan ya da verilen ekonomik değerler (altın, para, döviz) kural olarak erkeğe aittir. Ancak erkeğe takılmış olsa bile kadına özgü ziynetler (bilezik, küpe, kolye gibi) kadına verilmiş sayılır. Bu güncel yaklaşım, “kime takılırsa kadına ait” şeklindeki HGK 2021 içtihadının yerini almıştır.
“Kime takılırsa takılsın kadına aittir” kuralı hâlâ geçerli mi?
Bu klasik kural, Hukuk Genel Kurulu’nun 2021 tarihli kararlarında güçlü şekilde yer almaktaydı. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024–2025 yıllarında istikrarlı bir şekilde verdiği kararlarda bu yaklaşımdan açıkça ayrıldığını belirtmiş ve “kime takıldıysa kural olarak ona aittir” ilkesini benimsemiştir. HGK kararları içtihadı birleştirme niteliğinde olmadığından, güncel davalarda 2HD’nin yeni çizgisi belirleyici olmaktadır.
Erkeğe takılan kadına özgü takı (bilezik, küpe) kime aittir?
Yargıtay 2. HD’nin güncel yaklaşımına göre kime takılırsa takılsın, kadına özgü ziynet eşyası (bilezik, küpe, kolye seti vb.) kadına verilmiş sayılır. “Takının kadına özgü olup olmadığı” konusunda taraflar arasında çekişme çıkarsa mahkeme bilirkişi incelemesi yapılmasına hükmedebilir. Bilirkişi incelemesi sonucunda takının her iki cinse de özgü olduğu belirlenmişse, takılan eşe ait olur (2. HD 2025/3346 K.; 2. HD 2025/1648 K.).
Erkeğe takılan ziynetlerde ispat yükü kime düşer?
Yargıtay 2. HD’ye göre ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden tarafa düşer (HMK m.190). Kadına özgü ziynet eşyaları için olağan durum kadının himayesinde bulunmasıdır; bunun aksini iddia eden taraf iddiasını ispatlamak zorundadır. Genel kural olarak ise “kime takıldıysa ona ait” ilkesi çerçevesinde, bu kurala aykırı bir talep ileri süren tarafın ispat yüküne katlanması beklenir.
“Bozdurarak düğün/ev borcunu ödedik” savunması geçerli midir?
Bu savunma tek başına yetmez. Ziynet eşyalarının iade edilmemek üzere erkeğe verildiğinin ve kadının rızasıyla bozdurulup harcandığının birlikte ispatlanması zorunludur. Sadece ortak harcama makbuzları veya banka çıktıları bozdurma rızasını kanıtlamaya yetmez. Bu ispat yapılamazsa erkek almış olduğu ziynetleri iade etmek veya bedelini tazmin etmekle yükümlü olur (2. HD 2023/5670 K.).
Erkeğe takılan takıları kim ispat eder?
Temel olarak iki aşamalı ispat söz konusudur. Birincisi, düğünde kime ne takıldığının ispatı; ikincisi, takıların o eşte kaldığının ispatı. Düğün videosu, fotoğraf, düğüne katılan tanıklar ve kuyumcu listesi bu ispat için kullanılan başlıca delillerdir. Takının cinse özgü niteliği tartışmalıysa bilirkişi devreye girebilir. Hayatın olağan akışına aykırı bir iddia varsa o iddiayı ileri süren taraf ispat yüküne katlanır.
Uzmanlık
Bu rehber, İzmir Barosu’na kayıtlı Av. Melisa Ezgi Şimşek tarafından TMK m.220, m.222 ve Yargıtay 2. HD ile HGK’nın güncel içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır.
Güncellik
2. HD 2025/3346 K., 2025/2669 K., 2025/1648 K.; HGK 2021/458 K., 2021/1562 K.; 2. HD 2023/5670 K. kararları yansıtılmıştır. Son güncelleme: Mart 2025.
Yasal Kaynaklar
4721 sayılı TMK m.220, m.222; 6100 sayılı HMK m.190; Yargıtay 2. HD: 2025/3346, 2025/2669, 2025/1648 K.; HGK: 2021/458, 2021/1562 K.; 2. HD: 2023/5670 K.
İzmir Boşanma Avukatı — Ziynet Eşyası Davası
Erkeğe takılan takıların güncel Yargıtay içtihadı kapsamında değerlendirilmesi, doğru talep kurgusu, kadına özgü takı analizi ve ispat paketinin oluşturulması; davanın seyrini başından belirler. İzmir’de yanınızda olmak için iletişime geçin.