Eşyalı Evde İzinsiz Eşya Satışı Suç mu? (TCK 155) 2026
Eşyalı ev kiralayıp ev sahibinin izni olmadan eşyalar satılabilir mi? Hayır. Eşyalı kiralanan evdeki televizyon, buzdolabı, koltuk takımı gibi eşyalar kiracının mülkiyetine geçmez; kiracıya sadece kullanmak üzere teslim edilmiştir. Bu eşyaların ev sahibinin izni olmadan satılması, TCK m. 155 kapsamında güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir ve ayrıca tazminat sorumluluğu doğurur.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi’nin 2020/3019 E., 2020/6847 K. sayılı kararında, eşyalı kiralanan daireden çıkış sırasında mobilyaların götürülmesi güveni kötüye kullanma suçu olarak kabul edilmiştir.
Bu Yazıda Neler Var
- Eşyalı kirada eşyaların mülkiyeti kime aittir
- Kiracının eşyalar üzerindeki kullanım hakkı ve sınırları
- İzinsiz satış ne zaman güveni kötüye kullanma suçu olur (TCK 155)
- Güveni kötüye kullanma mı, hırsızlık mı? Kritik ayrım
- Ceza, şikayet süresi, uzlaştırma ve zamanaşımı
- Yargıtay kararları
- Hukuki boyut: tazminat ve tahliye (TBK hükümleri)
- Ev sahibi olarak ne yapmalısınız
- Sık sorulan sorular
Eşyalı Kirada Eşyaların Mülkiyeti Kime Aittir?
Eşyalı olarak kiraya verilen bir evde kiracının kullanım hakkı, yalnızca taşınmazın kendisini değil, evde bulunan eşyaları da kapsar. Ancak bu, eşyaların mülkiyetinin kiracıya geçtiği anlamına gelmez. Televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk takımı, yatak ve benzeri demirbaşlar kira süresi boyunca ev sahibinin mülkiyetinde kalır; kiracıya sadece muhafaza etmek ve belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği devredilmiştir. Bu ayrım, konunun hem hukuki hem cezai boyutunun temelini oluşturur.
Teslim sırasında ayrıntılı bir eşya listesi tutulmuş, eşyaların çalışır durumda olduğu yazılmış ve mümkünse fotoğraflarla desteklenmişse, sonradan doğacak bir uyuşmazlıkta ispat çok daha güçlü olur. Böyle bir kayıt yoksa taraflar genellikle birbirine zıt iddialar ileri sürer ve bu da hem hukuki hem cezai süreci zorlaştırır.
Kiracının Eşyalar Üzerindeki Kullanım Hakkı ve Sınırları
Kiracının Eşyalar Üzerindeki Kullanım Hakkı ve Sınırları
Kiracının kullanım hakkı, teslim edilen eşyaları günlük yaşamın olağan akışı içinde kullanmayı kapsar: yatakta yatmak, koltuğu kullanmak, beyaz eşyaları normal biçimde çalıştırmak gibi. Kiracı, kira süresi boyunca özenle kullanmak ve kira sonunda makul yıpranma dışında koruyarak iade etmek zorundadır.
Kullanım ile değiştirme/elden çıkarma arasındaki fark
Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur. Kiracı, koltuğun yerini değiştirebilir veya geçici bir düzen kurabilir. Buna karşılık teslim edilen bir eşyayı evden çıkarıp yerine başka eşya koyması, beyaz eşyayı satıp eski eşyayı ortadan kaldırması ya da demirbaş niteliğindeki eşyaları kaldırması artık basit kullanım değildir; burada ev sahibinin mülkiyetine doğrudan bir müdahale söz konusudur.
Kiracının değişikliği iyi niyetle yapması, daha pahalı bir eşya koyması veya evi daha kullanışlı hale getirdiğini düşünmesi hukuki sonucu değiştirmez. Belirleyici olan, eşyanın sahibinin kim olduğu ve değişiklik için açık onay verilip verilmediğidir. Onayın yazılı olması büyük önem taşır; sözlü onaylar sonradan ispat sorunu doğurur.
İzinsiz Satış Ne Zaman Güveni Kötüye Kullanma Suçu Olur? (TCK 155)
TCK Madde 155/1
Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
Eşyalı kiralamada, kiracıya teslim edilen mobilya ve beyaz eşyalar tam olarak bu tanıma girer: eşya, kullanılmak üzere kiracının zilyetliğine bırakılmıştır, ancak mülkiyeti hala ev sahibindedir. Kiracının bu eşyaları ev sahibinin bilgisi ve izni olmadan satması, üçüncü bir kişiye devretmesi veya “eşya benimdir” diyerek iade etmeyi reddetmesi, zilyetliğin devri amacı dışında bir tasarruftur ve TCK m. 155/1 kapsamında güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir.
Suçun oluşması için failin kasten hareket etmesi gerekir; yani kiracının eşyanın kendisine ait olmadığını ve satma yetkisinin bulunmadığını bilmesi ve buna rağmen satması aranır. Bu nedenle “eşyanın eski ve değersiz olduğunu, ev sahibinin zaten atacağını düşündüm” gibi savunmalar, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir ancak tek başına suçu ortadan kaldırmaz.
Güveni Kötüye Kullanma mı, Hırsızlık mı? Kritik Ayrım
Bu ayrım, dosyanın nasıl değerlendirileceğini belirleyen çok önemli bir teknik noktadır. Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için, eşyanın zilyetliğinin fail lehine gerçekten devredilmiş olması gerekir. Eşyalı kirada, kiracıya günlük kullanım için teslim edilen mobilya ve beyaz eşyalar bu tanıma uyar.
Ancak ev sahibine ait olup kiracıya hiç teslim edilmemiş, örneğin kilitli bir depo odasında veya kiracının erişimi olmayan bir bölümde muhafaza edilen eşyalar farklı değerlendirilir. Yargıtay’a göre, kiracının bu tür kendisine zilyetliği devredilmemiş eşyaları alması, güveni kötüye kullanma suçunu değil, TCK m. 142 kapsamında (nitelikli) hırsızlık suçunu oluşturur; çünkü ortada devredilmiş bir zilyetlik ilişkisinin ihlali değil, doğrudan başkasının malının rızası dışında alınması vardır.
Önemli Ayrım
Kiracının günlük kullanımı için teslim edilen (salon takımı, televizyon, buzdolabı gibi) eşyaların satılması → TCK m. 155 güveni kötüye kullanma. Kiracıya hiç teslim edilmemiş, kilitli bir alanda muhafaza edilen eşyaların alınması → TCK m. 142 hırsızlık. Bu ayrımın doğru yapılması, hem şikayet dilekçesinin hem savunmanın kurgusunu doğrudan etkiler.
Ceza, Şikayet Süresi, Uzlaştırma ve Zamanaşımı
- Ceza: TCK m. 155/1 kapsamında altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası.
- Şikayete tabidir: mağdurun (ev sahibinin) fiili öğrenmesinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir; bu süre geçtikten sonra şikayet hakkı düşer.
- Uzlaştırma kapsamındadır: kira sözleşmesi kapsamındaki güveni kötüye kullanma suçu (TCK m. 155/1) uzlaştırmaya tabi suçlar arasında değerlendirilir; dava açılmadan önce uzlaştırma prosedürü işletilir.
- Dava zamanaşımı: basit güveni kötüye kullanma suçunda kural olarak 8 yıldır.
Eğer eşyaların satışı bir emlak yönetimi, site yönetimi veya profesyonel bir kiralama hizmeti ilişkisi kapsamında, yani hizmet ilişkisinin gereği olarak teslim edilmiş eşyalar üzerinde gerçekleşmişse, TCK m. 155/2’deki nitelikli hal (1 yıldan 7 yıla kadar hapis, şikayete tabi değil, uzlaştırma dışı) tartışılabilir. Sıradan bir konut kirası ilişkisinde ise kural olarak basit hal (155/1) uygulanır.
Eşyalı Kirada Eşya Satışına İlişkin Yargıtay Kararları
Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2020/3019 E., 2020/6847 K.
Eşyalı olarak kiralanan daireden çıkış sırasında mobilyaların götürülmesi güveni kötüye kullanma suçu olarak kabul edilmiştir. Kararda, eşyaların kiracıya bir güven ilişkisi çerçevesinde teslim edildiği ve kiracının bu ilişkiyi ihlal ettiği vurgulanmıştır.
Yargıtay 23. Ceza Dairesi, 2015/1546 E., 2015/421 K.
Bir taşınmazın satışı için anahtarı teslim alan emlakçının, taşınmazı sahibinden habersiz kiraya vermesi, zilyetliğin devri amacı dışında tasarruf olarak değerlendirilmiş ve hizmet ilişkisi kapsamında güveni kötüye kullanma (TCK m. 155/2) suçu oluştuğu kabul edilmiştir. Bu karar, “zilyetliğin devir amacı dışında kullanılması” ölçütünün emlak ve kiralama ilişkilerinde nasıl uygulandığını göstermesi bakımından örnektir.
Suç Vasfı Ayrımına İlişkin Emsal Değerlendirme
Yargıtay, kiracıya zilyetliği devredilmemiş; kilitli bir odada muhafaza edilen ve kiracının erişimine açılmamış eşyaların alınması olayında, ortada devredilmiş bir zilyetlik bulunmadığından bu eylemin güveni kötüye kullanma değil, nitelikli hırsızlık suçunu oluşturduğuna hükmetmiştir. Bu karar, yukarıda anlatılan “teslim edilen eşya” ile “teslim edilmeyen eşya” ayrımının pratikte nasıl sonuç doğurduğunu somutlaştırmaktadır.
Hukuki Boyut: Tazminat ve Tahliye (TBK Hükümleri)
İzinsiz eşya satışı, cezai sorumluluğun yanında doğrudan hukuki (tazminat ve tahliye) sonuçlar da doğurur.
Tazminat sorumluluğu
Kiracı, kira sözleşmesi sonunda teslim aldığı eşyaları ne durumda almışsa o durumda geri vermekle yükümlüdür; sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan olağan eskime dışındaki kayıp ve zararlardan sorumludur. Eşya satılmış, kaybolmuş veya iade edilemez hale gelmişse, ev sahibi eşyanın güncel piyasa değeri üzerinden maddi tazminat talep edebilir.
Fesih ve tahliye riski
Türk Borçlar Kanunu uyarınca kiracı, kiralananı ve içindeki eşyaları sözleşmeye uygun ve özenli kullanmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırı davranış halinde kiraya veren, konut kiralarında yazılı bildirimle süre vererek aykırılığın giderilmesini isteyebilir; aykırılık giderilmezse sözleşmeyi feshedebilir. Eşyaların izinsiz satılması gibi ağır ve geri döndürülemez bir aykırılıkta, kiraya verenin doğrudan fesih ve tahliye talep etme imkanı güçlenir.
Ceza ve hukuk davası birlikte yürütülebilir
Güveni kötüye kullanma suçundan yapılan şikayet ile tazminat/tahliye talepli hukuk davası birbirinden bağımsızdır; biri diğerinin şartı değildir, ancak ceza dosyasındaki tespitler (örneğin kiracının satış yaptığının ikrarı) hukuk davasında güçlü bir delil niteliği taşır.
Ev Sahibi Olarak Ne Yapmalısınız?
Ev Sahibi Olarak Ne Yapmalısınız?
Eşyanın satıldığını veya değiştirildiğini fark ettiğinizde
- Delilleri toplayın: teslim tutanağı, eşya listesi, fotoğraflar, kiracıyla yapılan yazışmalar.
- Yazılı ihtar gönderin: eşyanın iade edilmesini veya bedelinin ödenmesini talep eden bir ihtarname çekin.
- 6 aylık şikayet süresini kaçırmayın: fiili öğrendiğiniz tarihten itibaren süre işlemeye başlar.
- Cumhuriyet savcılığına şikayette bulunun: güveni kötüye kullanma suçu için şikayet dilekçesi hazırlanmalıdır.
- Hukuk davası açmayı değerlendirin: tazminat ve gerekiyorsa tahliye talebiyle ayrı bir dava açılabilir.
- Uzlaştırma sürecine hazırlıklı olun: bu suç uzlaştırmaya tabi olduğundan, dosya önce uzlaştırmacıya sevk edilebilir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ceza (TCK 155/1) | 6 aydan 2 yıla kadar hapis + adli para |
| Şikayet süresi | Öğrenmeden itibaren 6 ay |
| Uzlaştırma | Uzlaştırma kapsamında |
| Dava zamanaşımı | 8 yıl |
| Hukuki yol | Tazminat + gerekirse tahliye davası |
Eşyalı kiraladığınız evdeki eşyalarınız izinsiz satıldıysa veya kiracı olarak haksız bir suçlamayla karşı karşıyaysanız, doğru suç vasfının belirlenmesi ve delillerin zamanında toplanması sürecin sonucunu doğrudan etkiler.
Sık Sorulan Sorular
Eşyalı ev kiralayıp ev sahibinin izni olmadan eşyalar satılabilir mi?
Hayır. Eşyalar kiracıya sadece kullanmak üzere teslim edilmiştir, mülkiyeti ev sahibinde kalır. İzinsiz satış, TCK m. 155 kapsamında güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir ve tazminat sorumluluğu doğurur.
Kiracı eski, kullanılmayan bir eşyayı ev sahibinden izin almadan değiştirse ne olur?
Eşyanın kullanışsız olduğu düşüncesi, izin almadan yapılan değişikliğin hukuki sonucunu ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan eşyanın sahibinin onayının bulunup bulunmadığıdır; onay yoksa hem tazminat hem de somut olayın ağırlığına göre cezai risk gündeme gelebilir.
Kiracının eşyaları satması her zaman güveni kötüye kullanma suçu mudur, yoksa hırsızlık olabilir mi?
Kiracıya günlük kullanım için teslim edilen (salonda, günlük yaşam alanında bulunan) eşyaların satılması güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur. Buna karşılık kiracıya hiç teslim edilmemiş, örneğin kilitli bir depoda saklanan eşyaların alınması hırsızlık suçu kapsamında değerlendirilebilir.
Ev sahibi olarak şikayet süresini kaçırırsam ne olur?
TCK m. 155/1 şikayete tabi bir suçtur; fiili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunmanız gerekir. Bu süre geçtikten sonra ceza yönünden şikayet hakkınız düşer; ancak tazminat talebiniz için hukuk davası açma hakkınız genel zamanaşımı süreleri içinde devam eder.
Kiracı eşyayı sattığını kabul ederse dava süreci nasıl ilerler?
Bu durumda dosya önce uzlaştırma sürecine sevk edilir, çünkü TCK m. 155/1 uzlaştırmaya tabi bir suçtur. Uzlaşma sağlanamazsa dava süreci devam eder. Kiracının satışı kabul etmesi, ayrıca açılacak tazminat davasında da güçlü bir delil niteliği taşır.
Eşyaların izinsiz satılması tahliye davası açmak için yeterli bir sebep midir?
Eşyaların izinsiz satılması, kiracının kiralananı sözleşmeye uygun ve özenli kullanma yükümlülüğüne aykırılık oluşturur. Bu ağırlıkta bir aykırılık, kiraya verenin yazılı bildirim sonrası fesih ve tahliye talep etme imkanını güçlendirir; ancak somut olayın koşulları mahkemece değerlendirilir.
Eşya değişikliği için sözlü izin almak yeterli midir?
Hukuken sözlü izin de bir onay teşkil edebilir; ancak ispat açısından çok risklidir. Taraflar arasında uyuşmazlık çıktığında sözlü onayın varlığını kanıtlamak zorlaşır. Bu nedenle her eşya değişikliği için mesaj, e-posta veya yazılı ek metinle açık onay alınması şiddetle önerilir.
Yazar Hakkında
Bu içerik, Av. Melisa Ezgi Aslan tarafından TCK m. 155, m. 142 ve Türk Borçlar Kanunu’nun kira sözleşmesine ilişkin hükümleri ile ilgili Yargıtay içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Eşyalı kiralamalarda izinsiz eşya satışı, tazminat ve tahliye süreçleri hakkında detaylı bilgi için hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Av. Melisa Ezgi Aslan, İzmir merkezli hukuk hizmetlerinin yanı sıra Konak, Karşıyaka, Bornova, Buca, Bayraklı, Çiğli, Gaziemir ve Karabağlar ilçelerinde eşyalı kira uyuşmazlıkları, güveni kötüye kullanma suçu şikayetleri ve tahliye/tazminat davalarında müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.